Европа Иттифоқи шахсий ёзишмаларни сканерлаш бўйича қонун лойиҳасини кўриб чиқмоқда

Европарламент технологик компанияларга фойдаланувчиларнинг шахсий хабарларини сканерлаш имконини берувчи вақтинчалик қонун лойиҳасини қабул қилиш йўлида навбатдаги қадамни ташлади. Ушбу ташаббусдан кўзланган асосий мақсад — интернет тармоғида болаларга нисбатан жинсий зўравонлик акс этган материалларни аниқлаш ва уларнинг тарқалишига чек қўйишдир. Бироқ, мазкур ҳужжат рақамли махфийлик ва инсон ҳуқуқлари ҳимоячилари ўртасида жиддий баҳсларга сабаб бўлмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ҳозирда амалда бўлган ҳуқуқий бўшлиқ туфайли онлайн платформалар фойдаланувчи файлларини кўнгилли равишда текширишда қатор чекловларга дуч келмоқда. Янги қонун лойиҳаси ушбу бўшлиқни вақтинча ёпиши кутилмоқда. Депутатлар ташаббусни кейинги кўриб чиқиш учун Европа Иттифоқи Кенгашига ўтказишни қўллаб-қувватладилар. Шунга қарамай, ҳужжатнинг якуний таҳрири бўйича қарашлар турлича бўлиб қолмоқда.

Махфийлик ва хавфсизлик ўртасидаги мувозанат

Муҳокамаларнинг марказида учдан-учга шифрлаш (энд-то-энд энкрйптион) тизимига эга сервислар масаласи турибди. Агар ҳозирги тузатишлар сақланиб қолса, Signal каби мессенжерлар фойдаланувчиларнинг шахсий ёзишмаларини мажбурий сканерлашдан озод этилиши мумкин. Бу эса махфийлик тарафдорлари учун муҳим ғалаба сифатида кўрилмоқда, аммо хавфсизлик идоралари бундай истисноларни жиноятчиларга имконият яратиш деб баҳоламоқда.

Қонун лойиҳасини бутунлай рад этиш учун 361 та овоз зарур эди, аммо бундай миқдордаги қаршилик йиғилмади. Натижада ҳужжат қонунчилик жараёнининг кейинги босқичига ўтди. Лойиҳа тарафдорлари вояга етмаганларнинг рақамли хавфсизлигини устувор вазифа деб билсалар, танқидчилар бу тизим келажакда оммавий назорат механизмига айланиб кетишидан хавотирда эканликларини билдиришмоқда.

Павел Дуровнинг кескин муносабати

Telegram асосчиси Павел Дуров ушбу ташаббусни кескин танқид қилиб чиқди. У ўзининг Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида Европа Иттифоқининг бу ҳаракатларини очиқчасига қоралади. ixbt.com маълумотига кўра, Дуров бундай усулларни демократик давлатларга хос эмас деб ҳисоблайди.

"Бундай ҳийлалар илгари 'банан республикалари' учун хос эди, энди эса Европа Иттифоқи томонидан кузатув ҳақидаги қонунларни қабул қилиш учун ишлатилмоқда", — деб ёзади Telegram раҳбари. Унинг фикрича, болалар хавфсизлиги ниқоби остида шахсий ҳаёт дахлсизлигига тажовуз қилувчи воситалар жорий этилмоқда.

Эндиликда қонун лойиҳаси Европа Иттифоқи Кенгаши томонидан кўриб чиқилади. Агар аъзо давлатлар шифрланган сервисларни истисно қилиш ҳақидаги бандни қўллаб-қувватласа, ҳужжат кейинги босқичга ўтади. Акс ҳолда, Европа институтлари ўртасида узоқ давом этадиган ва мураккаб музокаралар жараёни бошланиши мумкин, бу эса қонун қабул қилинишини сезиларли даражада кечиктиради.