Хитой нефть гиганти Россия хомашёсини «супуриб олмоқда»: Хусусий заводлар хомашёсиз қолди

Дунёнинг энг йирик нефтни қайта ишлаш корпорацияларидан бири бўлган Хитойнинг давлатга қарашли Sinopec компанияси Россия нефтини мисли кўрилмаган суръатда сотиб олмоқда. Хитой гигантининг бозордаги бундай фаоллиги натижасида Россия хомашёси нархи кескин кўтарилиб, мамлакатдаги мустақил ва хусусий нефтни қайта ишлаш заводларига етказиб бериш ҳажми сезиларли даражада қисқариб кетди.

Арзон хомашё ва юқори даромад: Нега айнан Россия нефти?

Reuters нашрининг маълум қилишича, Яқин Шарқ, Бразилия ёки Ғарбий Африкадаги муқобил навларга нисбатан сезиларли даражада арзон бўлган Россия нефти Sinopec корпорациясига улкан молиявий устунлик бермоқда.

Хитой ҳукумати ёнилғи экспортига қўйилган чекловларни юмшатганидан сўнг, давлат компанияси арзон хомашёни қайта ишлаб, ички бозорда қўшимча фойда кўрмоқда ҳамда ташқи бозорларга юқори даромадли тайёр маҳсулот чиқаришни жадаллаштирмоқда. Бундан ташқари, рус хомашёси Яқин Шарқдан келадиган таъминотдаги узилишларни қоплаш учун асосий манбага айланди.

Муддатидан бир ой олдин тузилган битимлар ва $10 лик премия

Халқаро нефть трейдерларининг қайд этишича, октябрь ойи учун хомашё харид қилиш жараёни одатдагидан анча эрта — август ойидаёқ тўлиқ ёпилган. Sinopec асосий урғуни Россиянинг флагман экспорт нави бўлган ESPO’га қаратмоқда:

• ESPO нави бўйича келишув: Хитой концерни октябрь ойида етказиб бериш учун 10 тадан 15 тагача танкер партиясини сотиб олган, бу кунига 235 мингдан 353 минг баррелгача хомашё деганидир;

• Бошқа йўналишлар: Сахалиндан чиқариладиган Sokol нави ва Европа портларидан жўнатиладиган Urals нефтини қўшиб ҳисоблаганда, умумий харид 20 та йирик партиядан ошади;

• Нархлар сакраши: Давлат монополиясининг кучли талаби ортидан рус нефти учун тўланадиган қўшимча устама (премия) нархлари бир баррель учун бирданига 10 долларгача қимматлашди.

Хусусий заводлар бозордан сиқиб чиқарилмоқда

Energy Aspects консалтинг компанияси таҳлилчиси Сунь Цзянаннинг таъкидлашича, давлат гигантининг бу ҳаракати Хитойдаги майда ва хусусий корхоналарни оғир аҳволга солиб қўйди. «Sinopec Яқин Шарқ таъминотидаги йўқотишларни қоплаш учун Россия нефтини оммавий равишда сотиб олишда давом этмоқда. Бу эса бозордаги нархларни ошириб, мустақил заводларнинг хомашёдан кескин узилишига сабаб бўлди», — дейди эксперт.

Хитой ва Россия ўртасидаги бундай улкан энергетик савдо Ғарб санкциялари шароитида Пекинга арзон энергия эвазига саноат қудратини ошириш, Москвага эса Осиёдаги энг йирик бозорда барқарор нақд пул оқимини сақлаб туриш имконини бермоқда.

Сизнингча, Хитой давлат компаниялари томонидан Россия нефтининг бу қадар кўп ҳажмда сотиб олиниши глобал нефть бозоридаги нарх-наво ва Ғарб чекловларининг самарадорлигига қандай таъсир кўрсатади? Фикр ва хулосаларингизни изоҳларда баҳам кўринг!