Трамп Путин билан навбатдаги учрашувга тайёрлигини айтди: Майами нега шубҳа остида?

Жаҳон сиёсатининг маркази бўлган Нью-Йоркда, БМТ Бош Ассамблеясининг 81-сессияси доирасида АҚШ Президенти Дональд Трамп Россия Президенти Владимир Путин билан янги саммит ўтказиш эҳтимоли ҳақида сенсацион баёнот берди. Оқ уй раҳбари ушбу шов-шувли режани Украина Президенти Владимир Зеленский билан музокаралар чоғида журналистлар қаршисида очиқлади. Трамп Россия етакчисининг янги мулоқотга мойиллигини урғулаб: «Хўш, билмадим. Лекин шуни биламанки, у учрашишга тайёр. Бизнинг Аляскадаги учрашувимиз бўлиб ўтган эди. Ўйлайманки, у яна битта учрашувга рози бўлади. Бироқ бу Майамида бўлишига ишончим комил эмас», дея фикр билдирди. Оқ уйнинг расмий трансляциясида янграган ушбу сўзлар икки супердавлат ўртасида парда ортидаги алоқалар тўхтамаганини тасдиқлади.

Эслатиб ўтамиз, икки етакчи 2025 йил 15 август куни Аляскадаги Элмендорф-Ричардсон ҳарбий базасида ёпиқ форматда учрашиб, Украина можаросини ҳал қилиш йўлларини муҳокама қилган эди. Гарчи Британия миллий хавфсизлик маслаҳатчиси Жонатан Пауэлл «Анкориж компромисси батамом ўлди» деб даъво қилган бўлса-да, Трамп янги мулоқотлар заруриятига ишора қилмоқда. Шу билан бирга, Россия Президентининг АҚШда бўлиб ўтадиган G20 саммитига эмас, балки Хитойдаги АТЭС саммитига бориши кутилмоқда.

Хўш, Вашингтон ва Москва янги музокаралар учун қайси бетараф манзилни танлайди, Трамп Зеленскийнинг кўз ўнгида Путин билан учрашувни тилга олиш орқали қандай сиёсий сигнал берди ва бўлажак саммит уруш тақдирини қандай ҳал қилади?

«Путиннинг тайёрлиги, Майами шубҳаси ва Аляска тажрибаси»: Баёнотнинг 5 та асосий нуқтаси

Трампнинг Ню-Йоркдаги чиқиши ва саммит истиқболларининг муҳим жиҳатлари:

• Янги учрашув эҳтимоли тан олинди: Трамп яқин орада Путин билан яна бир бор юзма-юз музокара столига ўтириши мумкинлигини очиқ тасдиқлади;

• Майамидаги G20 рад этилиши мумкин: АҚШ президенти саммит декабрда Майамида бўлиб ўтадиган «Катта йигирматалик» доирасида ўтишига шубҳа билдирди;

• Зеленскийнинг кўз ўнгидаги иқрор: Мазкур кутилмаган баёнот бевосита Владимир Зеленский билан учрашув жараёнида оммага эълон қилинди;

• Аляскадаги келишувлар тарихи: Раҳбарлар сўнгги бор 2025 йил август ойида Аляскадаги ҳарбий базада ёпиқ эшиклар ортида Украина масаласини муҳокама қилган эди;

• Пекин ва Океан орти фарқи: Владимир Путин АҚШга бориш ўрнига яқин вақт ичида Хитойдаги АТЭС саммитида иштирок этишни режалаштирмоқда.

Трамп ва Путин мулоқоти: 2025 йилги Аляска саммити ва янги режа таққоси

Икки етакчи мулоқотининг тарихий ва эҳтимолий йўналишлари таҳлили:

Халқаро дипломатия ва геосиёсат экспертизаси: Нега Трамп бу ҳақда айнан Зеленский ёнида гапирди?

Сиёсий шарҳловчилар ва халқаро хавфсизлик таҳлилчиларининг хулосалари:

• Киевга очиқ психологик сигнал: Трампнинг Зеленский ёнида туриб, «Путин учрашувга тайёр, яна бир бор кўришамиз» дейиши тасодифий эмас; бу Киевга можаро тақдири бевосита Вашингтон ва Москва ўртасидаги тўғридан-тўғри савдолашувлар орқали ҳал бўлишини эслатувчи очиқ ишорадир;

• Майамидаги G20 формати нега тўғри келмайди: Декабрдаги G20 саммити кўп томонлама бўлиб, у ерда Европа давлатлари ва халқаро суд ордерлари муаммоси пайдо бўлиши мумкин; Россия етакчиси учун Американинг Майами курортига боришдан кўра, бетараф учинчи давлатда (масалан, Яқин Шарқ ёки Осиёда) икки томонлама форматда кўришиш хавфсиз ва мақбулроқдир;

• «Анкориж формати» қайта тириладими?: Гарчи Лондон расмийлари Аляска музокараларини «ўлик» деб атаган бўлса-да, Трамп ушбу канални тирик сақлашга уринмоқда; демак, 2025 йилда эришилган парда ортидаги муайян тамойиллар ҳамон стол устида турибди;

• Хитой омили ва АТЭС: Путиннинг АҚШдаги G20 дан кўра Хитойдаги АТЭСга боришни афзал кўриши Москванинг Пекин билан стратегик альянсини сақлаб қолган ҳолда, Трамп билан алоҳида шартларда гаплашиш истагини кўрсатади.

Дональд Трампнинг навбатдаги учрашув ҳақидаги очиқ баёноти катта давлатлар ўртасида янги дунё харитаси бўйича энг олий даражадаги мулоқот жуда тез орада қайта бошланишини кўрсатмоқда.

Сизнингча, Дональд Трамп ва Владимир Путиннинг навбатдаги учрашуви қаерда ва қандай шартларда бўлиб ўтиши мумкин? Ушбу эҳтимолий саммит Украинадаги можарога тўлиқ нуқта қўя оладими? Шахсий тахмин ва мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ҳамда катта геосиёсатга оид ушбу эксклюзив таҳлилни барча дўстларингизга улашинг!