АVO bank омонатчиси 134 кундан бери пулини ололмаяпти: Уй сотувидан тушган маблағ қамоқда

Ўзбекистон банк тизими ва финтех соҳасида фуқароларнинг омонат маблағлари дахлсизлиги бўйича жиддий хавотир уйғотувчи можаро юзага келди. OneDev компанияси асосчиси ва раҳбари Алексей Московцев AVO bank’даги шахсий омонати блоклангани ва 134 кундан буён ўз пулларини қайтариб ололмаётганини очиқ маълум қилди. Тадбиркор нотариал тасдиқланган шартнома асосида уйини сотиб, ундан тушган маблағни 2025 йил 9 декабрь куни банк мобил иловаси орқали 6 ойлик муддатга омонатга қўйган эди.

Бироқ 2026 йил 14 майда, муддат тугашига бир ой қолганда, ҳисобрақам ҳеч қандай расмий ҳужжатсиз тўздириб қўйилди. 10 июнда омонат муддати тугаса-да, банк пулни қайтаришдан бош тортиб, Юнусобод тумани ИИО ФМБ кўрсатмасини важ қилди. Қизиғи, 2026 йил 10 сентябрда айнан шу ИИО ФМБ расмий хатида депозит ҳисобини блоклаш асоссиз бўлганини расман тан олган, аммо банк шунга қарамай маблағни эгасига қайтармаяпти.

«Нотариал шартнома, ИИБнинг расмий хати ва сарсонлик»: Можаронинг 5 та асосий нуқтаси

AVO bank ва омонатчи ўртасидаги кескин вазият бўйича энг муҳим расмий далиллар:

• Маблағнинг қонуний келиб чиқиши: Фуқаро нотариал тартибда квартирасини сотиб, шаффоф пулни 2025 йил 9 декабрда омонатга қўйган;

• Асоссиз ва тўсатдан блоклаш: Омонат муддати тугашига бир ой қолганда (14 майда) банк ҳисобни ҳеч қандай қарор кўрсатмасдан тўсиб қўйган;

• ИИБ блоклашни асоссиз деб топди: Юнусобод тумани ИИО ФМБ 2026 йил 10 сентябрдаги 27/45-20347-сонли хатида ҳисобнинг блокланиши асоссиз эканини расман тасдиқлади;

• Марказий банк шикоятни банкнинг ўзига йўналтирди: Регулятор murojaat.gov.uz орқали келиб тушган аризани кўриб чиқиш ўрнига яна AVO bank’га жўнатди, банк эса эски шаблон жавобни такрорлади;

• Фоизлар тўхтатилган, 134 кунлик сукунат: 11 июндан буён омонат бўйича фоиз ҳисобланмайди, фуқаро 134 кундан бери ўз пулига эгалик қила олмаяпти.

Омонатчи ва AVO bank ўртасидаги низонинг хронологик ривожланиши таснифи

Иш бўйича муҳим саналар, ҳужжатлар ва томонларнинг хатти-ҳаракатлари жадвали:

Ҳуқуқий ва молиявий экспертиза: Бундай ҳолат банк тизимига қандай зарар етказади?

Банк соҳаси юристлари, мустақил иқтисодчилар ва молия таҳлилчиларининг хулосалари:

• «Омонат дахлсизлиги қонун билан кафолатланган»: Ўзбекистон Республикаси Фуқаролик кодекси ва банк қонунчилигига кўра, банк омонат муддати тугагач ёки мижознинг биринчи талабига кўра пулни сўзсиз қайтариши шарт; агар суд қарори ёки тергов органининг аниқ шахс ва ҳисобрақам кўрсатилган расмий қарори бўлмаса, пулларни тўхтатиб туриш тўғридан-тўғри қонун бузилишидир; ИИО ФМБ хатидан сўнг ҳам пулни ушлаб туриш омонатчиларга бўлган ишончни бутунлай сўндиради;

• Регуляторнинг пассив назорати муаммоси: Марказий банк омонатчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилувчи бош кафил бўла туриб, шикоятни айбланаётган банкнинг ўз ихтиёрига ташлаб қўйиши мутасаддиларнинг назорат функцияси оқсаётганини англатади; регулятор бу каби ҳолатларда зудлик билан махсус текширув тайинлаши шарт;

• Рақамли необанкларнинг заиф томони: AVO bank каби рақамли молия муассасалари мижозларга тезкорликни ваъда қилса-да, муаммо юзага келганда мижознинг жонли ходимлар ва масъул раҳбарлар билан мулоқот қила олмаслиги, ҳамма нарса қуруқ шаблон ва ботларга боғланиб қолгани омонатчиларни ҳимоясиз қолдирмоқда.

Сизнингча, банкнинг давлат органи хатидан кейин ҳам фуқаро пулини 134 кун давомида ушлаб туришига Марказий банк қандай жазо чораси қўллаши лозим? Бу каби воқеалар аҳолининг банкларга ва миллий валютадаги омонатларга бўлган ишончига қандай таъсир қилади деб ўйлайсиз? Шахсий фикр-мулоҳазаларингизни изоҳларда қолдиринг ва омонатчилар ҳуқуқига оид ушбу шов-шувли таҳлилни барча билан баҳам кўринг!