Ерга улкан ва потенциал хавфли астероид яқинлашмоқда: 400 йиллик рекорд

Шу йилнинг 27-июн куни Ер сайёраси яқинидан 152637 (1997 НК1) рақамли улкан астероид учиб ўтади. NASA маълумотларига кўра, бу ушбу осмон жисмининг сўнгги 400 йил ичида Ерга энг яқин масофага келишидир. Астероид сайёрамиздан тахминан 2,57 миллион километр узоқликда ўтади, бу Ер ва Ой ўртасидаги масофадан 6,5 баравар кўпдир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Гарчи ушбу объект астрономлар томонидан "потенциал хавфли" тоифасига киритилган бўлсак-да, мутахассислар хавотирга ўрин йўқлигини таъкидламоқда. Бундай мақом орбитаси Ерга нисбатан яқин бўлган барча йирик осмон жисмларига берилади. Ҳозирги ҳисоб-китоблар шуни кўрсатадики, 152637 (1997 НК1) астероиди нафақат жорий яқинлашувда, балки яқин 100 йиллик истиқболда ҳам сайёрамиз билан тўқнашиш хавфини туғдирмайди.

Ушбу астероид биринчи марта 1997-йилда NASAнинг НEАТ (Неар-Эарт Астероид Траккинг) дастури доирасида кашф этилган. У "Атонлар" гуруҳига мансуб бўлиб, бундай астероидларнинг орбиталари Ер орбитасини кесиб ўтади ва қисман Венера орбитаси ичига киради. Мазкур яқинлашув олимлар учун ноёб тадқиқот имкониятини тақдим этади, чунки бундай йирик объектларнинг Ерга яқин келиши ўн йилда бир марта содир бўладиган ҳодисадир.

Олимлар астероиднинг аниқ ҳажмини ўрганади

Ҳозирги вақтда астероиднинг аниқ ўлчамлари борасида илмий баҳслар давом этмоқда. Унинг ёрқинлик даражасига кўра, диаметри 900 метрдан 1,5 километргача бўлиши мумкинлиги тахмин қилинади. Муаммо шундаки, телескоплар орқали қуёш нурининг қайтишига қараб объект ҳажмини аниқлаш қийин: қуюқ рангли йирик жисм ва ёрқин рангли кичикроқ жисм бир хил кўриниши мумкин.

NASA ушбу ноаниқликка чек қўйиш учун Голдстоне Солар Сйстем Радар (ГССР) радиолокация тизимидан фойдаланишни режалаштирмоқда. NASA Реактив ҳаракат лабораторияси астрономи Марина Брозовик тушунтиришича, радиолокация усули нафақат астероиднинг аниқ ўрнини, балки унинг шакли, айланиш тезлиги ва таркибини ҳам аниқлашга ёрдам беради.

Ўзбекистонлик осмон ишқибозлари ҳам ушбу ҳодисани кузатиш имкониятига эга бўлишлари мумкин. Энг яқин масофага келган вақтда астероиднинг ёрқинлиги 10-юлдуз катталигига етади. Бу кўрсаткич уни кичик телескоплар, ҳатто кучли дурбинлар ёрдамида ҳам кўриш учун етарлидир. Шимолий ярим шарда яшовчилар учун бу имконият янада қулайроқ бўлади.

Кейинги сафар ушбу астероидни бундай яқин масофадан ва батафсил ўрганиш имконияти фақат 2088-йилда пайдо бўлади. Аввалги шунга ўхшаш йирик яқинлашув 2022-йилнинг январ ойида 1994 ПК1 астероиди билан содир бўлган эди. Ҳозирда олимлар барча маълумотларни жамлаб, коинот хавфсизлиги тизимларини янада такомиллаштириш устида ишламоқда.