Олам кенгликлари ва физика қонунлари: Нега ўзга сайёраликлар Ерга кела олмайди?

Сўнгги пайтларда АҚШ ҳукумати томонидан махфий ҳужжатларнинг эълон қилиниши ва таниқли режиссёр Стивен Спилбергнинг ўзга сайёраликлар ҳақидаги янги лойиҳалари фонида Ерга ташриф буюриши мумкин бўлган ғайритабиий мавжудотлар ҳақидаги баҳслар яна авж олди. АҚШ ва Австралияда ўтказилган сўровномалар аҳолининг қарийб учдан бир қисми ўзга сайёраликлар сайёрамизга келиб туришига ишонишини кўрсатмоқда. Бироқ замонавий физика қонунлари ва коинотнинг улкан миқёси бундай ташрифларнинг амалга ошишини деярли имконсиз қилиб қўяди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотларига кўра, бундай саёҳатлар йўлидаги биринчи ва энг асосий тўсиқ — бу масофадир. Қуёшга энг яқин юлдуз бўлган Проксима Сентавра Ердан тахминан 40 триллион километр узоқликда жойлашган. Бу масофани ёруғлик тезлигида босиб ўтиш учун 4,3 йил керак бўлади. Инсоният яратган энг тезкор аппарат — Parker Solar Probe зонди эса бор-йўғи 191 км/с тезликда ҳаракатланади, бу ёруғлик тезлигининг атиги 0,064 фоизини ташкил этади. Бундай тезликда энг яқин қўшни юлдузгача етиб бориш учун 6 650 йил талаб этилади.

Вақт ва энергия муаммоси

Ҳатто ёруғлик тезлигига яқин тезликда ҳаракатланиш имконияти пайдо бўлганда ҳам, Алберт Эинстеин томонидан илгари сурилган нисбийлик назарияси юзага чиқади. Тезлик ортиши билан вақт ўтиши секинлашади. Масалан, NASA астронавти Скотт Келлй Халқаро коинот станциясида бир йил яшаб қайтгач, Ердаги эгизагидан бир неча миллисонияга "ёшроқ" экани аниқланган. Юлдузлараро масофаларда бу эффект шунчалик кучайиб кетадики, коинотга йўл олган экипаж қайтиб келганида Ердаги ҳаёт юзлаб йилларга ўзгариб кетган бўлиши мумкин.

Кейинги жиддий чеклов энергетика билан боғлиқ. Физика қонунларига кўра, объект ёруғлик тезлигига яқинлашгани сайин унинг массаси ортиб боради ва уни янада тезлаштириш учун чексиз миқдордаги энергия талаб этилади. Ҳозирги кунда инсоният ихтиёрида бўлган ҳеч бир энергия манбаси бундай улкан кемани ҳаракатга келтиришга қодир эмас.

Коинотнинг ўзи ҳам саёҳатчилар учун хавфли муҳитдир. Гарчи космос вакуум деб ҳисобланса-да, у ерда газ ва чанг зарралари мавжуд. Ўта юқори тезликда ҳаракатланаётган кема учун ҳатто битта водород атоми ҳам кучли радиация манбасига айланиб, кемани ва унинг экипажини йўқ қилиб юбориши мумкин.

Гарчи назарий жиҳатдан Алкубиерре двигатели каби ёруғликдан тез ҳаракатланиш моделлари мавжуд бўлса-да, улар ҳозирча фақат қоғоздаги математик ҳисоб-китоблардир. Амалиётда эса, ўзга сайёраликлар мавжуд бўлган тақдирда ҳам, уларнинг Ерга етиб келиши учун физика қонунларини бутунлай четлаб ўтишига тўғри келади, бу эса ҳозирги илмий қарашларга кўра имконсиздир.