Anthropic иқлим инқирозига қарши: AI гиганти Фронтиер коалициясига қўшилди

Сунъий интеллект соҳасидаги етакчи стартаплардан бири ҳисобланган Anthropic компанияси Фронтиер иқлим коалициясига аъзо бўлган илк AI компаниясига айланди. Ушбу қадам сунъий интеллект технологияларининг жадал ривожланиши натижасида ортиб бораётган энергия истеъмоли ва атроф-муҳитга салбий таъсирни камайтириш йўлидаги муҳим стратегик ҳаракат сифатида баҳоланмоқда. TechCrunch ва ixbt.com маълумотларига кўра, Anthropic янги 915 миллион долларлик молиявий пакетнинг бир қисмини ўз зиммасига олган. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Фронтиер коалицияси Stripe, Google ва Shopify каби технологик гигантлар томонидан атмосферадан карбонат ангидрид газини (КО2) чиқариб ташлаш технологияларини қўллаб-қувватлаш мақсадида ташкил этилган. Anthropic компаниясининг ушбу сафларга қўшилиши билан коалициянинг умумий жамғармаси деярли икки бараварга ошиб, 1,8 миллиард долларга етди. Ҳозиргача Фронтиер 50 дан ортиқ лойиҳалар билан 1,8 миллион тонна углеродни йўқ қилиш бўйича 700 миллион долларлик шартномалар имзолаган.

Сунъий интеллект ва экологик масъулият

Сўнгги йилларда AI моделлари, хусусан ChatGPT ва Anthropic компаниясининг Claude ботлари каби тизимларни ўқитиш ҳамда уларга хизмат кўрсатиш учун улкан ҳажмдаги электр энергияси талаб этилмоқда. Бу эса технологик компанияларнинг "экологик изи" кенгайишига сабаб бўлмоқда. Anthropic шу вақтга қадар барқарор ривожланиш бўйича ҳисоботларни эълон қилмаган эди, бироқ Фронтиер сафига қўшилиш унинг иқлим ўзгаришига қарши курашдаги илк жиддий қадами бўлди.

Компаниялар Фронтиер орқали углеродни йўқ қилиш кредитларини сотиб оладилар. Бу механизм баланс ҳисоботларидаги фойда ва зарарга ўхшаш бўлиб, компания чиқараётган зарарли газлар миқдорини атмосферадан қайта сўриб олинган углерод ҳисобига қоплаш имконини беради. Бу, айниқса, авиация каби ҳозирча бутунлай "яшил" бўлиши қийин бўлган соҳалар учун жуда муҳимдир.

Янги стратегия: Сифат миқдордан устун

Фронтиер эндиликда ўз стратегиясини ўзгартириб, кўплаб майда лойиҳаларни молиялаштиришдан кўра, йирик ва самаралироқ технологияларга эътибор қаратишини маълум қилди. Янги йўналишга кўра, йилига камида 1 миллиард метрик тонна (гигатон) КО2 газини йўқ қила оладиган лойиҳалар устуворликка эга бўлади. Коалиция томонидан қўллаб-қувватланадиган технологиялар рўйхати қуйидагиларни ўз ичига олади:

• Ҳаводан тўғридан-тўғри углерод тутиб олиш (Директ Air Каптуре);
• Тоғ жинсларининг табиий эмирилишини тезлаштириш орқали углеродни боғлаш;
• Океан суви кислоталилигини камайтириш орқали газларни ютиш;
• Био-мойлар ишлаб чиқариш ва биомасани утилизация қилиш.

Экспертларнинг фикрича, Anthropic каби компанияларнинг ушбу соҳага кириб келиши углеродни йўқ қилиш бўйича янги саноатнинг шаклланишига туртки беради. Бироқ Фронтиер вакилларининг таъкидлашича, ушбу лойиҳалар абадий молиялаштирилмайди. Ҳар бир янги шартнома имзолаётган стартап келажакда давлат субсидияларисиз ҳам ўзини ўзи таъминлай олишини исботлаши шарт.

Ўзбекистон каби иқлим ўзгаришига таъсирчан минтақалар учун ҳам бундай глобал ташаббуслар муҳим аҳамиятга эга. Глобал технологик корпорацияларнинг экологик масъулияти ошиши, келажакда рақамли иқтисодиётнинг атроф-муҳитга зарар етказмаган ҳолда ривожланишига замин яратади.