Акумуляторлар оламида инқилоб: Натрий-ионли батареялар -40 даражагача чидамлилик кўрсатди

Электр транспорт воситалари саноатида узоқ кутилган технологик ютуқ юз берди. ФАВ Жиефанг компанияси ҲиНа Баттерй билан ҳамкорликда ишлаб чиқилган янги авлод натрий-ионли аккумуляторларининг кенг кўламли синовлари муваффақиятли якунланганини эълон қилди. Ушбу технология соҳанинг энг оғриқли нуқталаридан бири — батареяларнинг совуқ иқлимда қувватини йўқотиши ва узоқ вақт қувватланиши муаммосига ечим бўлиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Синов жараёнида ФАВ Жиефанг Ж6П русумли оғир юк ташувчи электр трактори қўлланилди. Ушбу юк машинасига сиғими 339 кВ/соат бўлган улкан натрий-ионли батарея ўрнатилган. Етти ой давом этган синовлар давомида автомобил 15 000 километрдан ортиқ масофани босиб ўтиб, турли мураккаб эксплуатация сценарийларида ўзининг ишончлилигини исботлади.

Экстремал совуқ ва тезкор қувватланиш

Янги аккумуляторнинг энг ҳайратланарли жиҳати унинг паст ҳароратга чидамлилигидир. ixbt.com маълумотига кўра, ҳаво ҳарорати -40 °К даражагача пасайган шароитда ҳам батарея ўзининг фойдали сиғимининг 90 фоизидан кўпроғини сақлаб қолган. Бу кўрсаткич анъанавий литий-ионли батареялардан бир неча баробар устун бўлиб, шимолий ҳудудларда ҳам электр юк машиналаридан самарали фойдаланиш имконини беради.

Логистика соҳасида вақт — энг қимматли ресурс ҳисобланади. Янги натрий-ионли технология ушбу талабга тўлиқ жавоб беради: 339 кВ/соатли улкан сиғимга қарамай, батареяни тўлиқ қувватлаш учун бор-йўғи 20-25 дақиқа вақт сарфланади. Бу ҳайдовчининг қисқа танаффуси вақтида юк машинасини яна узоқ йўлга тайёрлаш имконини беради.

Узоқ муддатли чидамлилик ва ресурс

Батареянинг хизмат қилиш муддати ҳам соҳа мутахассисларини ҳайратда қолдирди. Лаборатория шароитида ўтказилган тадқиқотлар шуни кўрсатдики, аккумулятор 8000 дан ортиқ қувватланиш сиклига бардош бера олади. Бу ҳозирги саноат стандартларидан сезиларли даражада юқори кўрсаткичдир. Бундай чидамлилик юк ташиш компаниялари учун эксплуатация харажатларини камайтиришда муҳим омил бўлади.

Ўзбекистон шароитида ҳам ушбу технология катта истиқболга эга. Мамлакатимизнинг айрим ҳудудларида қиш ойларида ҳарорат кескин пасайиши, ёзда эса юқори иссиқлик кузатилишини инобатга олсак, ташқи таъсирларга чидамли натрий-ионли батареялар электр транспорти ривожига туртки бериши мумкин. Арзонроқ хомашё базаси ҳисобига бундай батареялар келажакда электромобиллар нархини пасайтиришга ҳам хизмат қилади.

Ҳозирда ФАВ Жиефанг ушбу технологияни серияли ишлаб чиқаришга жорий этиш ва тижорат транспорти бозорида кенг қўллаш устида ишламоқда. Агар натрий-ионли батареялар оммалашса, бу нафақат юк машиналари, балки енгил электромобиллар сегментида ҳам литийга бўлган қарамликни камайтиради.