SpaceX космосдан юк қайтарувчи янги Старфалл капсуласини муваффақиятли учирди

Илон Маск бошқарувидаги SpaceX компанияси коинотни ўзлаштириш йўлида яна бир муҳим қадамни ташлади. Starlink ва Starship лойиҳаларидан сўнг, компания орбитадан юкларни Ерга хавфсиз қайтаришга ихтисослашган янги Старфалл капсуласининг илк намойиш парвозини муваффақиятли амалга оширди. Ушбу технология коинотдаги саноат ишлаб чиқариши ва илмий тадқиқотлар натижаларини тезкорлик билан етказиб беришда янги даврни очиши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Миссия 23-июн куни Флорида штатидаги Канаверал бурнида жойлашган СЛК-40 майдончасидан бошланди. Falcon 9 ракетаси капсулани белгиланган орбитага муваффақиятли олиб чиқди. Эътиборли жиҳати шундаки, ушбу парвозда фойдаланилган Б1078 рақамли биринчи босқич ракета ташувчиси ўзининг 29-миссиясини бажарди ва вазифасини ўтаб бўлгач, Атлантика океанидаги "А Шортфалл оф Гравитас" платформасига аниқ қўнди.

Старфалл капсуласининг техник имкониятлари

Старфалл — бу махсус коинот лабораторияларида олинган фармацевтика материаллари, кристаллик моддалар ва бошқа юқори технологик маҳсулотларни Ерга қайтариш учун мўлжалланган аппаратдир. Капсуланинг диаметри 3,1 метрни, баландлиги эса қарийб 75 сантиметрни ташкил этади. Умумий оғирлиги 2,1 тонна бўлган ушбу қурилма бир тоннагача фойдали юкни сиғдира олади, бу эса бозордаги мавжуд тижорий муқобиллардан анча катта кўрсаткичдир.

ixbt.com маълумотига кўра, парвоз режаси ўта аниқлик билан ишлаб чиқилган. Falcon 9 ракетасининг иккинчи босқичи Старфалл капсуласини орбитага чиқаргач, Ер атрофида бир ярим марта айланиш амалга оширилди. Шундан сўнг, тормозлаш маневри бажарилиб, капсула асосий блокдан ажралди ва атмосферага киришни бошлади. Қурилманинг Тинч океанига, Калифорния қирғоқларидан тахминан 965 километр узоқликка қўниш жараёни парашютлар ёрдамида амалга оширилиши кўзда тутилган.

Коинот иқтисодиётидаги янги йўналиш

Старфалл конструкцияси икки асосий қисмдан иборат: юк бўлмаси ва углерод толасидан ишланган иссиқлик ҳимояси экрани. Коинотнинг оғирлик кучи бўлмаган шароитида ишлаб чиқарилган дори-дармонлар ва материаллар Ер атмосферасига киришда юқори ҳароратдан айнан шу экран ёрдамида ҳимояланади. Қурилмани фазода йўналтириш учун сиқилган азот тизимидан фойдаланилади.

Келажакда SpaceX ушбу капсулалардан нафақат қисқа муддатли суборбитал парвозларда, балки паст Ер орбитасидаги узоқ давом этувчи миссияларда ҳам фойдаланишни режалаштирмоқда. Шунингдек, Старфалл лойиҳаси бошиданоқ улкан Starship кемалари билан интеграция қилинадиган қилиб лойиҳалаштирилган. Бу эса келажакда Марс ёки Ойдан қайтадиган юкларни ташишда ҳам ушбу технология қўлланилишидан далолат беради.

Ушбу муваффақиятли синов SpaceX учун коинот иқтисодиётининг энг истиқболли сегментларидан бири — орбитал ишлаб чиқариш логистикасида етакчиликни таъминлайди. Ўзбекистонлик технология ишқибозлари учун ҳам бу янгилик муҳим, чунки коинотга юк чиқариш нархи арзонлашгани сари, келажакда маҳаллий илмий тадқиқот институтларининг тажрибаларини ҳам орбитага йўллаш имкониятлари кенгайиб боради.