Сунъий интеллект ва ишсизлик: Янги тадқиқот кутилмаган натижаларни кўрсатди

Дунё бўйлаб сунъий интеллект (AI) технологияларининг шиддат билан ривожланиши меҳнат бозорида жиддий хавотирларга сабаб бўлмоқда. Кўплаб мутахассислар AI туфайли оммавий ишсизлик юзага келишидан қўрқаётган бир пайтда, Ramп ва Ревелио Лабс компанияларининг янги ҳисоботи ушбу мавзудаги қарашларни бироз ўзгартириши мумкин. Тадқиқот натижаларига кўра, сунъий интеллектга катта сармоя киритаётган компанияларда ходимлар сони қисқариш ўрнига, аксинча, ўсиб бормоқда. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Маълумотларга кўра, 2026-йилнинг май ойига қадар эълон қилинган қарийб 90 мингта иш ўринларининг қисқариши бевосита AI жорий этилиши билан боғлиқ деб кўрилмоқда. Айрим прогнозлар келгуси беш йил ичида АҚШдаги иш ўринларининг 15 фоизи сунъий интеллект томонидан эгалланишини кўрсатмоқда. Бироқ 22 мингга яқин компания фаолиятини таҳлил қилган Ramп ва Ревелио Лабс экспертлари вазият ҳар доим ҳам салбий эмаслигини таъкидламоқда.

Сармоя ва ходимлар сонининг ўсиши

Тадқиқотда "юқори интенсивликдаги фойдаланувчилар" деб аталган компаниялар — яни ҳар бир ходим учун AI технологияларига ойига ўртача 30 доллар сарфлайдиган фирмалар ўрганилди. Маълум бўлишича, бундай компанияларда ходимлар сони ўртача 10,2 фоизга ошган. Бу ўсиш нафақат муҳандислик, балки савдо, маъмурият, мижозларга хизмат кўрсатиш, молия ва маркетинг каби соҳаларда ҳам кузатилган.

Айниқса, ахборот технологиялари, дастурий таъминот ва медиа соҳаларида кадрлар етишмовчилиги ва янги иш ўринларининг яратилиши юқори суръатларда давом этмоқда. Бу эса AI технологиялари иш ўринларини йўқ қилишдан кўра, компанияларнинг кенгайишига хизмат қилаётганидан далолат беради. Мазкур жараён Ўзбекистоннинг ривожланаётган IT сектори учун ҳам долзарб бўлиб, технологик инвестициялар янги имкониятлар эшигини очиши мумкин.

Кичик мутахассислар учун имкониятлар

Кўпчиликни ташвишга солаётган яна бир жиҳат — қуйи бўғин (энтрй-левел) ходимларининг келажагидир. Goldman Sachs маълумотларига кўра, сўнгги бир йил ичида AI туфайли ҳар ой ўртача 16 мингта иш ўрни йўқолган ва бунда асосий зарба Ген З вакилларига тўғри келган. Бироқ технологик жиҳатдан илғор компанияларда қуйи бўғин ходимлари сони, аксинча, 12 фоизга кўпайган.

Ҳисобот муаллифларининг фикрича, сунъий интеллект меҳнатни шунчаки алмаштирувчи восита эмас, балки бизнесни кенгайтириш драйверига айланмоқда. AI ёрдамида код ёзиш, хатоларни тузатиш ва техник ҳужжатлар билан ишлаш жараёнлари арзонлашиши ва тезлашиши бутун компания самарадорлигини оширади. Бу эса ўз навбатида барча бўлимларда янги ходимларга эҳтиёж туғдиради.

Шуни таъкидлаш жоизки, ижобий кўрсаткичлар асосан AI технологияларига барқарор ва тизимли сармоя киритаётган компанияларда кузатилмоқда. Шунчаки обуна сотиб олиб, тажриба ўтказган, лекин узоқ муддатли стратегияга эга бўлмаган фирмаларда ходимлар сони ўсиши кузатилмаган. Демак, келажакда меҳнат бозоридаги муваффақият нафақат технологияни билишга, балки ундан оқилона фойдаланишга боғлиқ бўлади.