АҚШда мактаб автобуслари жазирама вақтида энергия тизимини қутқармоқда

АҚШда ёзги таътил вақтида бўш турган юзлаб электр мактаб автобуслари мамлакат энергетика тизимига ёрдам бериш учун янги вазифани бажаришга киришди. Ушбу улкан "ғилдиракли аккумуляторлар" аномал иссиқ кунларида электр тармоғидаги юкламани камайтириш ва энергия етишмовчилигининг олдини олиш учун хизмат қилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотларига кўра, ҳозирда Калифорниядан тортиб Шимолий Каролинагача бўлган штатларда 200 дан ортиқ автобус махсус лойиҳа доирасида умумий тармоққа уланган. Бу жараёнда Веҳикле-то-Грид (В2Г) технологиясидан фойдаланилмоқда. Мазкур технология электромобилларга нафақат қувват олиш, балки эҳтиёж юқори бўлган вақтларда тўпланган энергияни қайта тармоққа узатиш имконини беради.

Жаҳон ресурслари институти (ВРИ) ҳисоботига кўра, АҚШдаги мавжуд 6700 та электр автобусидан тахминан 230 таси ушбу дастурда иштирок этмоқда. Улар бир вақтнинг ўзида тармоққа 8 МВ·соатгача электр энергияси етказиб бериш қувватига эга. Гарчи бу кўрсаткич 67 миллион аҳолига хизмат қилувчи ПЖМ каби йирик тизимлар истеъмоли олдида кичик кўринса-да, маҳаллий даражадаги барқарорликни таъминлашда муҳим рол ўйнамоқда.

В2Г технологиясининг афзалликлари

Электр мактаб автобуслари бундай вазифалар учун жуда мос келади, чунки уларнинг ҳар бири 200 кВ·соатдан ортиқ сиғимли аккумуляторлар билан жиҳозланган. Ёз ойларида, ўқувчилар таътилда бўлгани сабабли, транспорт воситалари деярли ҳаракатсиз туради. Бу эса улардан энергияни сақлаш ва энг тиғиз пайтларда (пик вақтларида) қайтариб бериш учун самарали фойдаланиш имконини яратади.

Ҳозирги вақтда АҚШнинг 21 та штатида 31 та энергетика компанияси ушбу дастурларни қўллаб-қувватламоқда. Мутахассисларнинг фикрича, бу усул нафақат тармоқни ҳимоя қилади, балки мактаб округларига қўшимча даромад келтириши ёки электр харажатларини қоплашга ёрдам бериши мумкин.

Келажакдаги истиқболлар

ВРИ прогнозларига кўра, яқин йилларда электр мактаб автобуслари парки икки баравардан кўпроққа кўпайиб, 14 625 тага етиши кутилмоқда. Уларнинг аксарияти икки томонлама энергия алмашинуви функциясини қўллаб-қувватлайди. Бу эса келажакда йирик шаҳарлар энергетика хавфсизлигини таъминлашда электромобилларнинг ўрни беқиёс бўлишидан далолат беради.

Ўзбекистон шароитида ҳам аномал иссиқ ва совуқ кунларда электр тармоғига тушадиган юкламани бошқариш долзарб масала ҳисобланади. АҚШ тажрибаси шуни кўрсатадики, транспорт тизимини электрлаштириш нафақат экология, балки энергетика тизими барқарорлиги учун ҳам стратегик аҳамиятга эга. Келажакда мамлакатимизда ҳам жамоат транспортини электрлаштириш орқали шундай ақлли тизимларни жорий этиш имкониятлари мавжуд.