Муҳандисликда инқилоб: Шамол генераторлари учун парраклар 4Д-принтерда босиб чиқарилади

Канададаги Конкордия университети олимлари қайта тикланувчи энергия соҳасида катта бурилиш ясаши кутилаётган янги технологияни тақдим этишди. Тадқиқотчилар вертикал шамол генераторлари учун парракларни анъанавий усулда қуйиш ёки штамплаш ўрнига, уларни 4Д-босма технологияси ёрдамида тайёрлаш усулини ишлаб чиқдилар. Бу усул ишлаб чиқариш харажатларини сезиларли даражада камайтириб, жараённи соддалаштиришга хизмат қилади. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

4Д-технологиясининг ўзига хослиги шундаки, парраклар дастлаб тайёр эгилган шаклда эмас, балки мутлақо текис композит хомашё кўринишида чоп этилади. Ишлаб чиқариш якунлангач, ушбу текис деталлар ҳеч қандай ташқи механик таъсирсиз, ўз-ўзидан керакли аэродинамик шаклни олади. Бу эса мураккаб қолиплар ва қимматбаҳо ишлов бериш ускуналарига бўлган эҳтиёжни бутунлай йўқотади.

Ўз-ўзидан шаклланувчи конструкциялар сири

Лойиҳа муаллифларининг тушунтиришича, жараён "тескари лойиҳалаш" тамойилига асосланган. Муҳандислар дастлаб парракнинг якуний шаклини ҳисоблаб чиқадилар, сўнгра углерод толаси ва эпоксид смоласи қатламларини қандай жойлаштириш кераклигини белгилайдилар. Композит материал қотиб, совишни бошлаганда, унинг ичида ички кучланиш пайдо бўлади ва айнан шу куч детални олдиндан белгиланган аниқ шаклда эгилишга мажбур қилади.

Лаборатория синовлари натижалари кутилганидан ҳам аъло даражада бўлди. Янги усулда тайёрланган композит парраклар анъанавий алюминий муқобилларидан қарийб 80 фоизга енгилроқ экани маълум бўлди. Шу билан бирга, улар ўзларининг аэродинамик хусусиятларини тўлиқ сақлаб қолган. Бу эса шамол энергетикаси қурилмаларининг самарадорлигини оширишда муҳим омил ҳисобланади.

Тадқиқот давомида янги парраклар ўрнатилган турбиналар ҳатто металл парракли қурилмалардан ҳам тезроқ айланиши кузатилди. Бу энергия ишлаб чиқариш ҳажмининг ортишига олиб келади. Олимларнинг таъкидлашича, ушбу технология айниқса шаҳарлардаги бинолар томига ўрнатиладиган кичик ҳажмли вертикал шамол генераторлари учун жуда истиқболли ҳисобланади.

Ўзбекистон каби қайта тикланувчи энергия манбаларига эътибор кучаяётган мамлакатларда бундай арзон ва самарали технологиялар оммалашиши муҳим аҳамиятга эга. Келажакда ушбу ёндашув нафақат энергетикада, балки авиация ва автомобилсозлик каби мураккаб шаклли, енгил деталлар талаб этиладиган бошқа соҳаларда ҳам кенг қўлланилиши мумкин.