Хитойнинг кўп марта фойдаланиладиган янги Лонг Марч 10Б ракетаси старт майдонига чиқди

Хитойнинг кўп марта фойдаланиладиган янги Лонг Марч 10Б ракетаси старт майдонига чиқди

Хитой коинотни тадқиқ қилиш соҳасида навбатдаги улкан қадамни ташлади. Мамлакатнинг кўп марта фойдаланишга мўлжалланган энг янги Лонг Марч 10Б (CZ-10Б) ракетаси Венчан тижорий космодромидаги 2-сонли старт мажмуасига ўрнатилди. Ушбу ракета Хитойнинг коинотга юк ташиш харажатларини камайтириш ва SpaceX каби компаниялар билан рақобатлашиш стратегиясида ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Лонг Марч 10Б ўзининг техник тавсифлари билан соҳа мутахассисларининг диққат марказида турибди. Бу ракетанинг марказий блоки диаметри 5 метрни ташкил этувчи илк икки босқичли суюқлик билан ишлайдиган қайта фойдаланилувчи ташувчидир. Унинг баландлиги қарийб 70 метр, умумий старт массаси эса 540 тоннага тенг. Биринчи босқич ҳар бири 120 тонна тортиш кучи берадиган еттита кислород-керосин двигатели билан жиҳозланган.

Технологик янгилик: Ракетани тўр билан тутиб олиш

ixbt.com маълумотига кўра, Лонг Марч 10Б ракетасининг энг ўзига хос жиҳати унинг қўниш тизимидир. Elon Musk бошчилигидаги SpaceX компаниясининг Falcon 9 ракеталаридан фарқли ўлароқ, Хитой ракетаси махсус қўниш таянчларига эга эмас. Бунинг ўрнига, ракетанинг биринчи босқичи коинотга юкни етказиб бергач, бошқариладиган тушишни амалга оширади ва денгиздаги Навигатор деб номланган махсус платформада улкан тўр ёрдамида тутиб олинади.

Бундай ёндашув ракетанинг оғирлигини сезиларли даражада камайтириш имконини беради. Қўниш таянчларидан воз кечиш ҳисобига тежалган вазн кўпроқ фойдали юк ташишга йўналтирилади. Навигатор кемаси 144 метр узунликка ва 25 минг тонна сув сиғимига эга бўлиб, у айнан шундай мураккаб операциялар учун ДП2 динамик позициялаш тизими билан жиҳозланган.

Юк кўтариш қуввати бўйича Лонг Марч 10Б бевосита Falcon 9 билан беллаша олади. Тўлиқ қайта фойдаланиш режимида у паст ер атрофи орбитасига камида 16 тонна, қуёш-синхрон орбитасига (900 км баландликка) эса 11 тоннагача юк етказиб беришга қодир. Бу кўрсаткичлар Хитойга тижорий сунъий йўлдошлар бозорида катта устунлик беради.

Ой дастури ва келажак режалари

Ушбу ракетанинг илк синов парвози жорий йилнинг 10-июльидан 13-июльигача бўлган вақт оралиғида амалга оширилиши кутилмоқда. Агар синовлар муваффақиятли ўтса, Хитой дунёда ўрта тоифадаги кўп марта фойдаланиладиган ракета технологиясини ўзлаштирган иккинчи давлатга айланади. Бу эса жаҳон космик саноатидаги кучлар мувозанатини ўзгартириши мумкин.

Шуни таъкидлаш жоизки, Лонг Марч 10Б лойиҳаси фақатгина юк ташиш билан чекланиб қолмайди. Мазкур ишланмалар Хитойнинг 2030-йилгача мўлжалланган бошқариладиган Ой дастури учун пойдевор вазифасини ўтайди. Ракетанинг қайта фойдаланилувчи қисмларидан олинган тажриба келажакда хитойлик тайконавтларни Ой сиртига етказишда қўлланилиши режалаштирилган.

Zamin.uz сайтини Google'га қўшинг"Zamin"ни Telegram'да ўқинг!
Zamin AI билан мухокама килингЯнгиликни тахлил килинг, фойдали маслихатлар олинг

Изоҳлар 0

Мавзуга оид янгиликлар