Sam Altman ва Elon Musk ўртасидаги низо: Коинот маълумотлар марказлари ҳақиқатми?

Сунъий интеллект оламининг икки етакчи намояндаси — OpenAI раҳбари Sam Altman ва SpaceX асосчиси Elon Musk ўртасидаги очиқчасига давом этаётган даҳанаки жанг технология оламида янги муҳокамаларга сабаб бўлди. Бу сафар баҳс марказида коинотда жойлашган маълумотлар марказлари (дата-сентер) лойиҳаси турибди. Sam Altman коинотда ҳисоблаш қувватларини яратиш ғоясини шунчаки инвесторларни жалб қилиш учун ўйлаб топилган вада деб атади. Бу ҳақда Techcrunch.com хабар беради.

Ҳаммаси Elon Muskнинг Алтманни фирибгарликда айблаши билан бошланди. Бунга жавобан OpenAI раҳбари Мускни оммавий бозор инвесторларига коинотдаги қисқа муддатли маълумотлар марказлари лойиҳасини сотишда айблади. Алтманнинг бу кесатиқлари ортида кўплаб соҳа мутахассислари якдил бўлган фикр ётибди: коинотдаги маълумотлар марказлари яқин келажакда жиддий бизнесга айланиши амримаҳол.

SpaceX компанияси ўзининг икки триллион долларлик қийматини айнан коинотда AI (сунъий интеллект) вазифаларини бажарувчи орбитал марказлар флотини ишга тушириш режалари билан оқлашга уринмоқда. Таҳлилчиларнинг фикрича, бундай қувватлар SpaceXAI моделлари учун мисли кўрилмаган имкониятлар яратиши ёки орбитал неоклоуд хизматини йўлга қўйиши мумкин. Бироқ, соҳа экспертлари ва муҳандислар бу борада анча эҳтиёткор муносабатда бўлишмоқда.

Техник тўсиқлар ва иқтисодий самарасизлик

Google компаниясининг орбитал ҳисоблаш лойиҳаси устида ишлаётган жамоаси ва бошқа стартап асосчиларининг фикрига кўра, коинот маълумотлар марказлари лойиҳаси ракеталар нархи кескин арзонлашмагунча ва юқори қувватли сунъий йўлдошларни оммавий ишлаб чиқариш йўлга қўйилмагунча ўзини оқламайди. Ҳозирча бу технология ердаги маълумотлар марказларига рақобат қила олмайди.

Elon Musk бу муаммоларга ечим сифатида Starship ракетасини кўрсатмоқда. Агар SpaceX ушбу улкан ракетани тўлиқ қайта фойдаланиладиган ҳолатга келтира олса, коинотга юк ташиш нархи тушиши мумкин. Аммо Starship лойиҳаси ҳали синов босқичида ва ҳатто муваффақиятли синовлардан сўнг ҳам, компания биринчи навбатда NASA олдидаги мажбуриятлари ва Starlink тармоғини кенгайтиришга эътибор қаратади.

Шуни ҳам таъкидлаш жоизки, SpaceX ўзининг инвесторлар билан учрашувларида Starship ракетасининг иккинчи босқичи яқин вақт ичида тўлиқ қайта фойдаланиладиган бўлмаслиги мумкинлигини тан олган. Бу эса коинотдаги маълумотлар марказларини иқтисодий жиҳатдан фойдасиз қилади. Мускнинг "келаси йили парвозларни бошлаймиз" деган вадаси мутахассислар томонидан шубҳа билан кутиб олинмоқда.

Хулоса ўрнида айтиш мумкинки, SpaceX келаси йили юқори тезликдаги маълумотларни қайта ишлашга қодир битта сунъий йўлдошни учириши мумкин, бироқ буни кенг кўламли тизимга айлантириш масаласи 2030-йиллардан олдин ҳал бўлиши қийин. Sam Altman ва бошқа экспертларнинг танқиди айнан шу реал вақт оралиғига асосланган.