SpaceX дунёдаги энг йирик ракетани старт майдончасига жойлаштирди

Илон Маск асос солган SpaceX компанияси коинотни тадқиқ қилиш тарихидаги энг қудратли ракета тизими — Starship'нинг навбатдаги парвозига сўнгги тайёргарликни якунлади. Техас штатидаги Starbase космодромида Шип 40 кемаси ва Боостер 20 кучайтиргичи бирлаштирилиб, парвоз олди ҳолатига келтирилди. Ушбу 13-парвоз коинот технологиялари ривожида янги босқични бошлаб бериши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

NASAСпасефlight маълумотларига кўра, улкан ракетани йиғиш жараёни Мечазилла деб номланувчи махсус миноранинг механик “қўллари” ёрдамида амалга оширилди. Бу технология ракетани нафақат йиғиш, балки келажакда уни ҳавонинг ўзида тутиб олиш учун мўлжалланган бўлиб, SpaceX'нинг қайта фойдаланилувчи тизимлар борасидаги етакчилигини намойиш этади.

Техник янгиланишлар ва синовлар

Мазкур миссия учун тайёрланган Super Heavy Booster 20 кучайтиргичи жорий йилнинг 10-июль куни 33 та Raptor двигателининг барчасини қамраб олган статик синовдан муваффақиятли ўтган эди. Ўз навбатида, Шип 40 кемаси ҳам 6 та двигателнинг 60 сониялик ишчи ҳолатини текшириш босқичини якунлади. Бу сафарги кема V3 модификациясининг иккинчи намунаси бўлиб, у аввалгиларидан каттароқ ёнилғи баклари ва такомиллаштирилган двигателлари билан ажралиб туради.

Парвоз жадвалига кўра, 90 дақиқалик старт ойнаси маҳаллий вақт билан 16-июль куни соат 17:45 да очилади. Ўзбекистон вақти билан бу ҳодиса 17-июль тонгига тўғри келади. Мутахассислар ушбу парвоз давомида бир нечта мураккаб вазифаларни бажаришни мақсад қилган:

• Ракета поғоналарининг муваффақиятли ажралиши;
• Очиқ коинотда Шип 40 двигателларини қайта ишга тушириш;
• Фойдали юкни (Starlink сунъий йўлдошлари) чиқариш;
• Кема ва кучайтиргични белгиланган ҳудудга юmsҳоқ қўндириш.

Маълум қилинишича, кема бортида Starlink V3 русумидаги янги авлод сунъий йўлдошлари бўлади. Бироқ, ушбу қурилмалар орбитада қолмайди. Улар Starship билан бирга суборбитал траектория бўйлаб ҳаракатланади ва миссия якунида атмосфера қатламларида ёниб кетиши режалаштирилган. Бу усул янги тизимларни реал юклама билан синаб кўриш имконини беради.

Ўзбекистонлик коинот ишқибозлари учун ҳам ушбу воқеа катта аҳамиятга эга, чунки Starship лойиҳасининг муваффақияти келажакда сунъий йўлдош алоқаси нархининг пасайишига ва глобал интернет қамровининг кенгайишига бевосита таъсир кўрсатади. SpaceX ушбу парвоз орқали Марс ва Ой миссиялари учун пойдевор яратишда давом этмоқда.