АҚШда ядровий реактор билан ишлайдиган улкан контейнер кемаси лойиҳаси маъқулланди

Дунёда денгиз транспортини экологик тоза ва юқори самарали энергия манбаларига ўтказиш йўлида муҳим қадам ташланди. Америка кемачилик бюроси (Американ Буреау оф Шиппинг, АБС) Жанубий Кореянинг КРИСО институти томонидан ишлаб чиқилган, икки дона кичик модулли реактор билан жиҳозланган улкан контейнер кемаси концепциясини расман маъқуллади. Ушбу лойиҳа фуқаролик савдо флотида ядровий энергиядан фойдаланиш бўйича янги даврни бошлаб бериши кутилмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Янги авлод кемаси 15 000 ТEУ (20 футлик стандарт контейнер) сиғимига эга бўлиб, унинг асосий қувват манбаи сифатида эриган тузли реакторлар (Молтен Салт Реактор, МСР) танланган. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу технология анъанавий сув ости кемаларидаги реакторлардан фарқли ўлароқ, паст босим остида ишлайди. Бу эса авария ҳолатларида портлаш хавфини кескин камайтиради ва кема хавфсизлигини юқори даражага кўтаради.

Технологик устунлик ва хавфсизлик чоралари

МСР-реакторларининг энг катта афзаллиги шундаки, улар бир неча йил давомида қўшимча ёнилғи қуйишсиз ва мураккаб техник хизмат кўрсатишсиз узлуксиз ишлаш имкониятига эга. Бу халқаро юк ташувчи компаниялар учун ёнилғи харажатларини тежаш ва атмосферага чиқариладиган зарарли газлар миқдорини нолга тушириш имконини беради. Реакторлар махсус энергия жамлаш тизими билан бирлаштирилган бўлиб, у кема маневр қилаётган вақтда юкламани реактор ва аккумуляторлар ўртасида ақлли тақсимлайди.

Кема конструкцияси ҳам янги технологияга мослаб бутунлай қайта кўриб чиқилган. Анъанавий ёнилғи цистерналари ва тутун чиқадиган мўриларнинг йўқлиги қўшимча юк жойларини очишга хизмат қилди. Реактор бўлмаси корпуснинг энг хавфсиз қисмига — марказга жойлаштирилган. Бу ҳудудда деформация эҳтимоли паст ва ён томондан тўқнашув содир бўлган тақдирда реактор максимал даражада ҳимояланган бўлади.

Экипаж хавфсизлиги ва келажак режалари

Лойиҳа муаллифлари экипаж аъзоларининг саломатлигини ҳам биринчи ўринга қўйишган. Яшаш хоналари ва ишчи майдонлар кеманинг бурун қисмига, яни реактор бўлмасидан имкон қадар узоқроқ масофага кўчирилган. КРИСО мутахассислари гидродинамик синовлар ўтказиб, кеманинг ҳатто кучли тўлқинлар вақтида ҳам 25 узел (соатига қарийб 46 км) тезликни сақлаб қолишини исботлашди.

Ушбу лойиҳа Samsung Ҳеавй Индустриес ва Корея атом энергияси тадқиқот институти (КАEРИ) билан ҳамкорликда амалга оширилмоқда. Ҳозирда МАРИНА деб номланган махсус реактор устида иш олиб борилмоқда. Навбатдаги босқичда барча тизимларни кема корпусига тўлиқ интеграция қилиш бўйича батафсил муҳандислик ишлари якунланади. Агар лойиҳа муваффақиятли амалга ошса, Ўзбекистон каби мамлакатларга етказиб бериладиган маҳсулотларнинг логистика занжирида ҳам экологик тоза ва арзонроқ денгиз йўллари пайдо бўлиши мумкин.