Anthropic муаллифлик ҳуқуқи учун 1,5 млрд доллар тўлайди: АҚШ тарихидаги рекорд келашув

Сунъий интеллект оламида йирик суд жараёнларидан бири якунига етди. Claude чат-ботини ишлаб чиқувчи Anthropic компанияси муаллифлик ҳуқуқларини бузганлик учун 1,5 миллиард доллар миқдорида товон пули тўлашга рози бўлди. АҚШ Федерал суди томонидан тасдиқланган ушбу келашув мамлакат тарихидаги интеллектуал мулк билан боғлиқ энг йирик компенсация сифатида қайд этилди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мазкур қарор 2024-йилда ёзувчилар Андреа Бартз, Чарлес Граебер ва Кирк Валласе Джонсон томонидан берилган жамоавий даъво аризаси асосида қабул қилинди. Муаллифлар Anthropic компаниясини ўзининг Claude моделини ўқитишда юз минглаб китоблардан рухсатсиз фойдаланганликда айблаган эди. Даъвогарларнинг фикрича, компания бизнес-моделининг асосини муаллифлик ҳуқуқи билан ҳимояланган асарларни оммавий равишда ўзлаштириш ташкил этган.

Суд жараёнида Anthropic ҳақиқатан ҳам ЛибГен ва ПиЛиМи каби "соя" кутубхоналари орқали миллионлаб китобларни ноқонуний қўлга киритгани аниқланди. Бироқ, суд муҳим бир жиҳатга эътибор қаратди: китоблардан сунъий интеллект моделларини ўқитишда фойдаланиш АҚШ қонунчилигидаги "фаир усе" (виждонан фойдаланиш) тамойилига мос келади. Шунга қарамай, томонлар ўзаро келишувга эришишни маъқул кўришди.

Компенсация миқдори ва муаллифларга тўловлар

Келашув шартларига кўра, ажратилган маблағ тахминан 500 000 та асар ўртасида тақсимланади. Бу ҳар бир асар учун ўртача 3 000 доллардан тўғри келишини англатади. Таъкидлаш жоизки, ушбу сумма қонунчиликда белгиланган муаллифлик ҳуқуқини қасддан бузганлик учун бериладиган максимал компенсациядан қарийб тўрт баравар кўпдир.

Anthropic вакили Апарна Сридҳар компания ушбу суд жараёни якунланганидан мамнун эканини билдирди. Унинг сўзларига кўра, шартлари мос келадиган муаллиф ва нашриётларнинг 91 фоиздан ортиғи аллақачон ўз улушини олиш истагини билдирган. Тўловлар асарлари юқорида тилга олинган ноқонуний кутубхоналарда топилган ижодкорларга берилади.

Сунъий интеллект саноатига таъсири

Гарчи 1,5 миллиард доллар улкан сумма бўлиб кўринса-да, бу Anthropic учун оғир зарба бўлмаслиги кутилмоқда. Компания сўнгги инвестиция раундларидан сўнг 183 миллиард долларга баҳоланган эди. Ҳозирда эса у 1 триллион долларлик баҳо билан биржага (IPO) чиқишга тайёргарлик кўрмоқда. Аввалроқ компания бундай жарималар бизнес учун "ҳалокатли" бўлиши мумкинлигидан хавотир билдирган эди.

Ушбу воқеа бутун дунё бўйлаб сунъий интеллект ва муаллифлик ҳуқуқи ўртасидаги муносабатларни тартибга солишда янги босқични бошлаб беради. Ўзбекистонлик фойдаланувчилар ва контент яратувчилар учун ҳам бу муҳим сигналдир, чунки глобал технологик гигантлар эндиликда маълумотлар базасини шакллантиришда муаллифларнинг моддий манфаатларини кўпроқ ҳисобга олишга мажбур бўлади.