Сунъий интеллект пойгаси: АҚШ электр энергиясининг 20 фоизи маълумотлар марказларига сарфланади

Сунъий интеллект (AI) технологияларининг шиддатли ривожланиши глобал энергетика тизимига мисли кўрилмаган босим ўтказмоқда. BloombergНEФ таҳлилий компаниясининг янги ҳисоботига кўра, 2035-йилга бориб АҚШда ишлаб чиқариладиган жами электр энергиясининг қарийб 20 фоизи маълумотларни қайта ишлаш марказлари (дата-сентер) ҳиссасига тўғри келади. Бу кўрсаткич бугунги кундаги истеъмол даражасидан тўрт баравар кўпдир. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Экспертларнинг таъкидлашича, яқин ўн йилликда ушбу марказларнинг умумий қуввати 200 ГВга яқинлашади. Энг эътиборли жиҳати шундаки, ушбу улкан энергия ресурсларининг деярли ярми айнан сунъий интеллект моделларини ўқитиш ва уларнинг ишлашини таъминлаш учун йўналтирилади. 2033-йилга келиб, жаҳон миқёсидаги AI ҳисоб-китоблари учун сарфланадиган энергиянинг 64 фоизи айнан АҚШ ҳудудига тўғри келиши кутилмоқда.

Прогнозларнинг кескин ўзгариши ва энергетик инқироз хавфи

BloombergНEФ мутахассислари ўз прогнозларини атиги ярим йил ичида сезиларли даражада қайта кўриб чиқишга мажбур бўлишди. Янги ҳисоботда 2035-йил учун кутилаётган истеъмол миқдори ўтган йилнинг декабрь ойидаги кўрсаткичдан 83 фоизга юқори этиб белгиланган. Бундай ўсиш суръати нафақат иқтисодий, балки техник қийинчиликларни ҳам келтириб чиқармоқда.

Соҳадаги бошқа нуфузли ташкилотлар ҳам шунга ўхшаш хавотирларни билдирмоқда. Масалан, ЭPRИ (Электр энергетикаси тадқиқот институти) ўзининг 2024-йилги прогнозини икки баравардан зиёдга оширган бўлса, С&П Глобал агентлиги ўтган йилнинг октябридан апрелгача бўлган қисқа даврда ўз ҳисоб-китобларига 30 фоиздан ортиқ тузатиш киритди. Бунга асосий сабаб сифатида янги маълумотлар марказларининг қурилиш суръати режалаштирилганидан анча юқори эканлиги кўрсатилмоқда.

Инфратузилма ва нархларнинг кўтарилиши

Янги объектларнинг аксарияти аллақачон юқори юклама билан ишлаётган энергия тармоқларига уланмоқда. Виржиниядан Иллинойсгача бўлган ҳудудларга хизмат кўрсатувчи ПЖМ Интерконнектион тизимида келаси ўн йилликда истеъмолнинг 34 фоизи айнан дата-сентерлар зиммасига тушади. Техаснинг катта қисмини қамраб олган ЭРКОТ тизимида эса бу кўрсаткич 22 фоизни ташкил этиши кутилмоқда.

Энергия танқислиги аллақачон иқтисодий оқибатларга олиб келмоқда:

• ПЖМ тизими янги объектларни тармоққа улаш бўйича аризаларни қабул қилишни тўрт йилга тўхтатиб қўйишга мажбур бўлди;
• Охирги бир йил ичида ушбу минтақада электр энергияси нархи 76 фоизга ошди;
• Эски электр тармоқларини модернизация қилиш учун миллиардлаб доллар қўшимча инвестиция талаб этилмоқда.

Ушбу тенденция нафақат АҚШ, балки бутун дунё учун хосдир. BloombergНEФ маълумотларига кўра, сунъий интеллектнинг фаол тарқалиши натижасида 2033-йилга бориб глобал миқёсда қўшимча 1935 ТВт·соат электр энергиясига эҳтиёж туғилади. Таққослаш учун, бу деярли бутун Ҳиндистон давлатининг йиллик истеъмол миқдорига тенгдир. Бу эса келажакда AI технологиялари ва яшил энергия манбалари ўртасидаги мувозанатни сақлаш энг долзарб масалага айланишидан далолат беради.