NVIDIA раҳбари Женсен Ҳуанг Х тармоғидаги илк постида сунъий интеллектни бўғмасликка чақирди

NVIDIA компанияси асосчиси ва раҳбари Женсен Ҳуанг ижтимоий тармоқдаги илк чиқиши билан технология оламида катта шов-шув кўтарди. У Х (собиқ Twitter) платформасидаги дебют постида Вашингтон маъмуриятини сунъий интеллект (AI) соҳасида ҳаддан ташқари чекловлар ўрнатишдан огоҳлантирувчи очиқ хатни эълон қилди. Ушбу ташаббус АҚШнинг технологик етакчилигини сақлаб қолиш учун очиқ кодли моделларни ҳимоя қилиш зарурлигига қаратилган. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ҳуангнинг таъкидлашича, очиқ моделлар киберхавфсизликни мустаҳкамлайди, инновациялар ва билимлар тарқалишини тезлаштиради ҳамда давлатларнинг технологик суверенитетини таъминлайди. "Дунёга ҳам илғор ёпиқ моделлар, ҳам истиқболли очиқ моделлар бирдек зарур", деб ёзади NVIDIA раҳбари. Унинг бу фикри соҳанинг бошқа гигантлари томонидан ҳам қизғин қўллаб-қувватланди.

Илон Муск ва 80-йиллар хатоси

Tesla ва Х раҳбари Илон Муск Женсен Ҳуангнинг ушбу баёнотига тўлиқ қўшилишини билдирди. У бугунги вазиятни 1980-йиллардаги дастурий таъминот бозоридаги курашга қиёслади. Ўшанда ҳам очиқ кодли тизимларга нисбатан шубҳа билан қаралган, бироқ айнан улар замонавий интернетнинг пойдеворига айланган эди. Мускнинг фикрича, сунъий интеллектни вақтидан олдин чеклаш тараққиётни тўхтатиб қўйиши мумкин.

ixbt.com маълумотига кўра, ушбу очиқ хатни дунёнинг 25 га яқин йирик ташкилотлари, жумладан Microsoft, Meta, Hugging Face, Andreessen Horowitz, Perplexity ва IBM каби компаниялар имзолаган. Ҳужжатда сунъий интеллект ривожланишининг учта асосий устуни келтириб ўтилган:

• Очиқ моделлар стартаплар ва университетлар учун иқтисодий имкониятларни кенгайтиради;
• Технология устидан бир нечта фирма назорат ўрнатишининг олдини олиб, соғлом рақобатни кучайтиради;
• Кўп сонли тадқиқотчиларга кодни текшириш ва заифликларни бартараф этиш имконини бериш орқали хавфсизликни оширади.

Суверенитет ва инновациялар пойдевори

Мактуб муаллифлари "дистилляция" амалиётини — яни бир модел натижалари асосида бошқасини ўқитиш услубини ҳам ҳимоя қилишган. Гарчи бу борада баҳслар давом этаётган бўлса-да, мутахассислар буни ўғрилик эмас, балки қонуний тадқиқот усули деб ҳисоблашмоқда. Бу усул янги моделларнинг самарадорлигини оширишда муҳим рол ўйнайди.

Очиқ кодли тизимлар шунчаки дастурий таъминот нархини пасайтириб қолмай, балки муҳандислар ва тадбиркорлар авлоди учун умумий билимлар базасини яратди. Ўзбекистон каби ривожланаётган бозорлар учун ҳам AI моделларининг очиқлиги жуда муҳим, чунки бу маҳаллий дастурчиларга жаҳон стандартидаги технологиялардан фойдаланган ҳолда ўз маҳсулотларини яратиш имконини беради.

Хулоса ўрнида шуни айтиш жоизки, NVIDIA ва бошқа технологик етакчиларнинг бу чиқиши сунъий интеллект келажаги учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга. Агар ҳукуматлар қатъий чекловлар ўрнатса, бу нафақат АҚШ, балки бутун дунё бўйлаб рақамли трансформация жараёнини секинлаштириши мумкин.