Сунъий қуёш сари қадам: АҚШда Техатрон термоядро реактори синовларига рухсат берилди
Энергетика оламида инқилобий ўзгариш ясаши кутилаётган термоядровий синтез технологиялари янги босқичга чиқмоқда. АҚШнинг Американ Фусион компанияси ўзи ишлаб чиққан Техатрон Фусион Энгине экспериментал қурилмасини тадқиқ қилиш ва синовдан ўтказиш учун Техас штати Соғлиқни сақлаш департаментидан (ДШС) расмий рухсатнома олди. Бу қадам инсониятни чексиз ва хавфсиз энергия манбаи — "сунъий қуёш" яратиш мақсадига янада яқинлаштиради. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.
Олинган сертификат реакторнинг 500 кВ дан 1 ГВ гача бўлган 12 хил конфигурациясини қамраб олади. Ҳозирда муҳандислар Техас технология университети базасида синовларнинг навбатдаги босқичига қизғин тайёргарлик кўрмоқда. ixbt.com маълумотига кўра, ушбу тадқиқотларнинг асосий мақсади Техатрон ичида бошқариладиган термоядровий реакцияни барқарор ушлаб туриш имкониятини илк бор амалда исботлашдан иборат.
Технологик жараён ва хавфсизлик афзалликлари
Анъанавий атом электр станцияларидан фарқли ўлароқ, Техатрон оғир ядроларнинг парчаланишига эмас, балки ўта иссиқ плазмани магнит майдони ёрдамида ушлаб туриш орқали амалга ошириладиган синтез жараёнига таянади. Мутахассисларнинг таъкидлашича, бундай схема узоқ вақт сақланадиган радиоактив чиқиндилар миқдорини кескин камайтириш имконини беради. Бу эса технологияни экологик жиҳатдан анча хавфсиз ва истиқболли қилади.Синовлар давомида муҳандислар плазма ҳарорати, зарралар зичлиги ва магнит тутиб туриш самарадорлигини синчковлик билан ўлчайдилар. Агар ушбу босқич муваффақиятли якунланса, компания электр энергиясини ишлаб чиқаришга ўтади. Дастлаб энергия импульсли режимда олинади, бу эса келажакда истеъмолчиларни узлуксиз ток билан таъминлайдиган тўлиқ қувватли реактор яратиш йўлидаги оралиқ кўприк вазифасини ўтайди.
Келажакдаги қўлланиш соҳалари
Американ Фусион лойиҳасининг ўзига хос жиҳати шундаки, у анъанавий буғ турбиналаридан воз кечиб, плазма энергиясини тўғридан-тўғри электрга айлантиришни режалаштирмоқда. Компания ҳозирнинг ўзида 5, 10 ва 20 МВ қувватга эга ихчам қурилмалар ҳамда 100 МВ қувватли йирик реактор лойиҳаси устида иш олиб бормоқда. Бундай ихчам модификациялар қуйидаги соҳаларда жуда асқотиши мумкин:- Узоқ ҳудудлардаги саноат корхоналари ва конларни энергия билан таъминлаш;
- Ҳарбий объектлар учун мобил қувват манбалари яратиш;
- Маълумотларни қайта ишлаш марказлари (Дата-сентер) учун барқарор электр етказиб бериш;
- Олис аҳоли пунктларини автоном энергия тизимига ўтказиш.
Изоҳлар 0
…