Каталйст космик аппарат тезлигини секинлаштириб, Свифт миссиясини давом эттирмоқда

Каталйст Спасе Течнологиес компанияси бошқарувни йўқотиб, назоратдан чиққан Линк космик аппаратини тўхтатиш ва унинг ҳаракатини барқарорлаштириш бўйича муҳим муваффақиятга эришди. ixbt.com маълумотига кўра, муҳандислар фавқулодда режимга ўтиб кетган сунъий йўлдошнинг айланиш тезлигини деярли 6 бараварга камайтиришга муваффақ бўлишди ва NASA'нинг машҳур космик телескопини қутқариш миссиясини давом эттирмоқдалар. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Эслатиб ўтамиз, Линк аппарати жорий йилнинг 3-июль куни Пегасус ракетаси ёрдамида коинотга учирилган эди. Бироқ 28-июль куни техник носозликлар туфайли аппарат кўп координатали айланиш режимига ўтиб кетиб, ўз ориентациясини бутунлай йўқотганди. Ҳодиса вақтида унинг корпуси секундига тахминан 9 даража тезликда айланаётган эди.

Мутахассислар электр двигателларидан бирини ишга тушириш орқали бу хавфли айланиш тезлигини секундига 1,47 даражагача пасайтиришди. Маълум бўлишича, ушбу жараён учун жуда кам ёнилғи — 100 граммдан ҳам камроқ ёқиш сарфланган бўлиб, бу компанияга келгусидаги операциялар учун қимматли ресурсни тежаб қолиш имконини берди.

Дастурий таъминот янгиланиши ва кейинги қадамлар

Ҳозирги вақтда Линк ўзининг жорий конфигурациясида навбатдаги босқичга тайёргарлик кўрмоқда. Яқин кунларда Каталйст муҳандислари аппарат бортига "сезиларли даражада дастурий таъминот янгиланишини" юклашни режалаштирмоқда. Ушбу янгиланиш қурилманинг фазодаги ориентациясини тўғридан-тўғри бошқаришни таъминлаши ва мутахассисларга тўлиқ назоратни қайтариши кутилмоқда.

Ш шундан сўнг компания NASA'нинг Неил Геҳрельс Свифт Обсерваторй рентгеновский космик обсерваторияси билан яқинлашиш режасига қайтишни мақсад қилган. Шуни таъкидлаш керакки, Линк аппаратининг йўналишини йўқотиш сабаблари ҳали ҳам тўлиқ очиқлангани йўқ. Ҳодисадан кейин унинг учта маховигидан иккитаси ишдан чиққан, реакцияни бошқариш тизими двигателлари эса фақат қисман ишлаётгани маълум бўлган эди.

Свифт обсерваторияси учун критик вазият

Мазкур космик операция нархи 30 миллион долларни ташкил этиб, Каталйст учун бошқа космик аппаратни ушлаб олиш ва унинг орбитасини ўзгартириш бўйича тарихдаги илк уриниш ҳисобланади. 22 йиллик тарихга эга бўлган Свифт обсерваторияси учун бу миссия ҳаёт-мамот масаласидир, чунки у мустақил равишда ўз орбитасини тузатиш имкониятига эга эмас.

Агар Линк уни қутқармаса, телескоп 2026-йилнинг охири ёки 2027-йил бошида ўз орбитасидан чиқиб кетиши муқаррар эди. 9-август ҳолатига кўра, Свифт 350 километрлик белгидан бироз пастроқда жойлашган бўлиб, унинг орбитасини кўтариш ишлари баландлик 300 километрдан тушиб кетгунга қадар бошланиши шарт. Ушбу хавфли чегара эса октябридан олдин кесиб ўтилиши кутилмаяпти.