Сатурн планетасида улкан ўн бурчакли атмосфера аномалияси топилди

Астрономлар Сатурн планетасининг жанубий ярим шарида улкан ўн бурчакли булут тузилмасини аниқлашди. ixbt.com маълумотига кўра, ғайриоддий декагон сайёранинг шимолий қисмида жойлашган машҳур олти бурчакдан кейин иккинчи йирик маълум бўлган атмосфера кўпбурчагига айланди. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Ушбу муҳим кашфиёт космик телескоп Hubble томонидан 2023-йилда олинган суратлар туфайли амалга оширилди. 2012-йилдан 2023-йилгача Сатурннинг Ерга нисбатан тутган ўрни сабабли планетанинг жанубий қисми кузатиш учун деярли ёпиқ бўлган, шунинг учун олдинги изланишлар натижа бермаганди.

Улкан тузилманинг кўлами ва хусусиятлари

Ўн бурчакли булут ҳосиласи ўзининг улкан ўлчамлари билан эътиборни тортади. Ҳисоб-китобларга кўра, булутли декагоннинг перетри тахминан 167 820 километрни ташкил этади, ҳар бир томонининг узунлиги эса 16 782 километр атрофида баҳоланмоқда.

Солиштириш учун, Сатурннинг шимолий қутбидаги машҳур олти бурчакнинг кенглиги тахминан 32 минг километрга тенг. Олимларнинг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, янги топилган кўпбурчак атрофида тўлиқ бир айланишни амалга ошириш учун қарийб 800 кун сарфлайди.

Ат атмосфера оқимларининг роли

Мутахассисларнинг фикрича, мазкур декагон кучли атмосфера оқимларининг ўзаро таъсири натижасида юзага келган. Компьютер моделлаштириши шуни кўрсатдики, реактив оқим томонидан ушлаб туриладиган эгри тўлқин барқарор кўпбурчак тузилмаларни шакллантириш қобилиятига эга.

Худди шу механизм ёрдамида олимлар аввалроқ шимолий олти бурчакнинг келиб чиқишини ҳам тушунтириб беришган эди. Бироқ, иккала ҳосиланинг ўзига хос фарқли жиҳатлари ҳам мавжуд.

Шимолий олти бурчак ўн йилликлар давомида деярли ўзгармас шаклини сақлаб келаётган бўлса, жанубий декагоннинг айрим қисмлари ёрқинлигини сезиларли даражада ўзгартириб туради. Бу эса янги структура ҳали ҳам шаклланиш жараёнида эканлигидан ёки беқарорлигидан далолат беради.

Ҳозирда тадқиқотчилар декагонни бир неча йил давомида кузатишни режалаштиришмоқда. Улар ушбу тузилма шимолий олти бурчак каби барқарор бўлиб қолишини ёки Сатурннинг мавсумий ёритилиши ўзгариши билан тарқалиб кетишини аниқлашлари керак. Ушбу ҳудуднинг максимал қуёш нури билан ёритилиши 2032-йилга бориб кутилмоқда.