Ер яқинидаги астероидлар сони 40 мингтадан ошди

Астрономлар Ер орбитасига яқин бўлган ва унинг йўналишини кесиб ўтувчи 40 000 та осмон жисми топилганини маълум қилди. Европа космик агентлиги (ESA) маълумотига кўра, мазкур кўрсаткич коинотни тадқиқ этиш тарихидаги муҳим босқич бўлиб, уларнинг деярли 10 мингтаси сўнгги уч йил ичида аниқланган холос. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, янги космик жисмларни топиш суръати кескин тезлашмоқда. Масалан, аср бошида бундай обектлар сони атиги 1 000 тани ташкил этган бўлса, 2016-йилда 15 000 тага, 2022-йилда эса 30 000 тага етган эди. Биринчи шундай астероид — Эрос 1898-йилда кашф этилган бўлса-да, ҳақиқий илмий сакраш 1990-йиллардан бошлаб замонавий обзор телескопларининг ишга туширилиши билан юз берди.

Хавфни олдиндан баҳолаш ва орбиталар

Янги обект топилгач, олимлар бир неча кузатув маълумотларини йиғиб, компьютер моделлари ёрдамида унинг траекториясини ўнлаб ва юзлаб йиллар олдинга қараб ҳисоблаб чиқадилар. Траекториянинг аниқланиши тўқнашув эҳтимолини ҳам ошириши, ҳам камайтириши мумкин. Масалан, 2025 йил бошида 2024 YR4 астероиди атрофидаги вазият айнан шу сценарий бўйича ривожланган эди.

ESA маълумотларига кўра, яқин 100 йил ичида Ер билан тўқнашиш эҳтимоли нолдан фарқ қиладиган 2 000 га яқин яқинатровдаги астероидлар мавжуд. Бироқ уларнинг аксарияти реал хавф туғдирмайдиган даражада кичикдир. Глобал вайронагарчиликка олиб келиши мумкин бўлган диаметри бир километрдан ошувчи йирик обектлар эса осон аниқланади ва олимлар уларнинг аксарияти аллақачон топилганига амин.

Келгусидаги вазифалар ва янги технологиялар

Ҳозирги кунда асосий эътибор ўлчами 100 метердан 300 метргача бўлган ўрта катталикдаги астероидларга қаратилган. Улар маълум бир минтақага жиддий зарар етказишга қодир, бироқ уларнинг умумий сонидан ҳозирча атиги 30 фоизигина топилган холос. Янги авлод ер усти обсерваторияларининг ишга туширилиши бу борадаги ишлатни янада тезлаштириши кутилмоқда.

Ҳар бир топилган янги обект нафақат каталогларни бойитади, балки башорат қилиш ҳамда потенциал хавфнинг олдини олиш режаларини тузиш учун қимматли вақтни тақдим этади. Экспертларнинг фикрича, жорий натижалар фақатгина улкан муаммонинг «айсберг учи» бўлиб, келгусида янги технологиялар ёрдамида коинот хавфсизлиги янада кучайтирилади.