Ҳаббле космик телескопи Ер атрофида 200 мингинчи те айланмани амалга оширди

Афсонавий «Ҳаббл» космик телескопи Ер атрофида ўзининг 200 000-чи айланмасини якунлаб, жаҳон илм-фани учун муҳим тарихий натижани қайд этди. 36 йил давомида тинимсиз ишлаб келаётган мазкур ноёб қурилма инсоният тарихидаги энг самарали илмий воситалардан бири бўлиб қолмоқда ва коинотни тадқиқ этишда мислсиз хизмат қилиб келмоқда. Бу ҳақда Ixbt.com хабар беради.

ixbt.com маълумотига кўра, фазовий аппарат ўзининг фаолияти давомида 8 миллиард километрдан ортиқ масофани босиб ўтди ва 1,7 миллиондан зиёд илмий кузатувларни амалга оширди. Ўзининг юбилей — 200 мингинчи айланишини телескоп коинотнинг кенгайиш тезлигини, яни Ҳаббле доимий катталигини ўлчашга бағишлади.

Илмий тадқиқотлар ва янги вазифалар

Ҳозирги кунда «Ҳаббл» 2025 йилда «Джеймс Уебб» космик телескопи томонидан кашф этилган «Афина» (Атена) ўта янги юлдузини кузатишда давом этмоқда. Ушбу юлдуз портлашидан чиққан ёруғлик гравитацион линза вазифасини бажарувчи МАКС J0417 галактикалар кластери орқали ўтиб, бир ҳодисанинг бир нечта тасвирларини ҳосил қилмоқда.

Олимлар «Афина»нинг такрорий намоён бўлишини 2027 йилнинг мартигача кутишмоқда. Ушбу пайдо бўлишлар орасидаги вақтни аниқ ўлчаш линза вазифасини бажарувчи кластер массасининг тақсимланиш харитасини тузиш ҳамда коинотнинг кенгайиш тезлиги каби фундаментал параметрни аниқлаштириш имконини беради.

Замонавий телескоплар билан ҳамкорлик ва юқори талаб

Ёши катталигига қарамай, «Ҳаббл» ўзининг ноёб афзалликларини сақлаб қолмоқда. У ультрабинафша ва оптик диапазонларда ишлайди, бу эса «Джеймс Уебб» ҳамда яқинда учирилган «Ненси Грейс Роман» телескопларининг инфрақизил кузатувларини мукаммал тўлдиради. 1990 йилда фазога чиқарилган қурилма Қуёш тизими объектларидан тортиб энг олис галактикаларгача бўлган йўналишларда кечаю кундуз ишламоқда.

Мутахассисларнинг таъкидлашича, астрономик ҳамжамият томонидан мазкур телескопга бўлган қизиқиш йилдан-йилга ортиб бормоқда. Ҳозирги кунда олимлар томонидан кузатув вақти учун бериладиган аризалар мавжуд имкониятлардан нақ 7 баробар юқори эканлиги унинг илмий қиймати нақадар баландлигини кўрсатади. NASA расмий сайти орқали эса «Ҳаббл»нинг жорий кузатувларини реал вақт режимида кузатиб бориш имконияти сақланиб қолмоқда.