Ҳар куни қаҳва ичадиганлар нималарга эътибор бериши керак?

Қаҳвани меъёрида истеъмол қилиш буйраклар саломатлигига ижобий таъсир кўрсатиши мумкин. Тадқиқотларда мунтазам қаҳва ичадиган одамларда сурункали буйрак касаллиги ва буйрак тошлари пайдо бўлиш хавфи пастроқ экани аниқланган. Бироқ кофеин қон босимини вақтинча ошириши мумкин, бу эса айниқса гипертонияси бор инсонлар учун аҳамиятли. Бу ҳақда MSN нашри EatingWell материалига таяниб ёзди.

Қаҳва буйрак касаллиги хавфини камайтириши мумкин

Таҳлилларга кўра, кунига икки ёки ундан ортиқ пиёла қаҳва ичадиган одамларда буйрак касаллиги ривожланиш хавфи 14 фоизга паст бўлиши мумкин. Бу ҳолат қаҳва таркибидаги антиоксидант ва яллиғланишга қарши хусусиятларга эга моддалар билан боғлиқ бўлиши мумкин.

Қаҳва таркибида хлороген кислоталар, полифеноллар ва меланоидинлар каби мингдан ортиқ табиий бирикмалар мавжуд. Уларнинг айримлари организмдаги оксидланиш жараёнлари ва яллиғланишни камайтиришга ёрдам бериши мумкин.

Айрим тадқиқотларда қаҳва истеъмоли сурункали буйрак касаллиги бор беморларда ҳам ижобий натижалар билан боғланган. Хусусан, касалликнинг оғир босқичга ўтиши, сийдикда оқсил пайдо бўлиши ва ўлим хавфи пастроқ бўлиши кузатилган. Аммо бу натижалар қаҳва касалликни даволайди дегани эмас.

Буйракда тош пайдо бўлиш хавфи ҳам камайиши мумкин

Қаҳва буйрак тошлари пайдо бўлиш эҳтимолини камайтиришга ҳам ёрдам бериши мумкин. Бунинг сабабларидан бири сийдик миқдорининг кўпайишидир. Суюқлик кўпроқ қабул қилинганда сийдик суюлади ва тош ҳосил қилиши мумкин бўлган минералларнинг тўпланиши қийинлашади.

Кофеин ҳам сийдик ажралишини вақтинча кучайтириши мумкин. Шу сабабли қаҳва ичиш буйрак тошлари хавфининг пасайиши билан боғланган.

Шунга қарамай, тош пайдо бўлишининг олдини олишда энг муҳим омиллардан бири етарли миқдорда сув ичишдир. Қаҳва кунлик суюқлик миқдорига қўшилиши мумкин, аммо сувнинг ўрнини тўлиқ босмайди.

Кофеин қон босимини ошириши мумкин

Қаҳванинг эҳтимолий фойдалари билан бирга, кофеиннинг қон босимига таъсирини ҳам ҳисобга олиш керак. У айрим одамларда қон босимини қисқа муддатга оширади.

Қон босимининг узоқ вақт юқори бўлиши буйракларга қон олиб борувчи майда томирларни шикастлаши мумкин. Буйрак фаолияти бузилганда эса организмдаги ортиқча суюқлик ва қон босимини назорат қилиш қийинлашади.

Назорат қилинмаётган гипертонияси бор одамларга кофеин истеъмолига эҳтиёткорлик билан ёндашиш тавсия этилади. Мутахассислар бундай ҳолатда кунига 1–2 пиёла қаҳва билан чекланиш ва қон босимини кузатиб боришни тавсия қилади.

Қаҳвага қўшиладиган маҳсулотлар ҳам муҳим

Қаҳванинг саломатликка таъсири унинг қандай тайёрланишига ҳам боғлиқ. Кўп миқдорда шакар, ширин сироплар ва қаймоқ қўшилган ичимликлар қўшимча калория, шакар ва тўйинган ёғ миқдорини оширади.

Шакарни ортиқча истеъмол қилиш вазн ортиши ва 2-тур қандли диабет хавфини кучайтириши мумкин. Қандли диабет ва юқори қон босими эса сурункали буйрак касаллигининг асосий сабабларидан ҳисобланади.

Шунинг учун қаҳвага қўшиладиган шакар ва қаймоқ миқдорини камайтириш, зарур бўлса, кам ёғли сутдан фойдаланиш мақсадга мувофиқ.

Кунига қанча қаҳва ичиш мумкин?

Соғлом катталар учун кунлик кофеин миқдорини 400 миллиграммдан оширмаслик тавсия этилади. Бу тахминан 240 миллилитрлик тўрт пиёла қаҳвага тўғри келади. Бироқ ичимликдаги кофеин миқдори қаҳва тури ва тайёрланиш усулига қараб фарқ қилади.

Буйрак касаллиги бор инсонлар калий миқдорига ҳам эътибор бериши керак. 240 миллилитр қаҳва таркибида тахминан 100 миллиграмм калий бўлади. Бир неча пиёла қаҳва ичиш орқали бу миқдор сезиларли даражада ошиши мумкин. Айниқса, қонда калий миқдори юқори бўлган ёки уни чеклаши керак бўлган беморлар буни ҳисобга олиши лозим.

Умуман олганда, қаҳвани меъёрида ичиш кўпчилик учун буйракларга зарарли ҳисобланмайди. Айрим тадқиқотлар унинг буйрак касалликлари ва тошлар хавфини камайтириш билан боғлиқлигини кўрсатмоқда. Бироқ юқори қон босими ёки буйрак касаллиги бор одамлар ўзлари учун мос миқдорни шифокор билан келишиб олиши керак.