Уйқусизлик умрни 12 фоизга қисқартирадими? Олимлар янги уйқу меъёрларини эълон қилди
ҚисқачаAI ёрдамида тайёрланганКўрсатиш
- Халқаро олимлар мунтазам равишда тўйиб ухламаслик инсон умрини 12 фоизгача қисқартириши мумкинлигини аниқлади.
- Мутахассислар катта ёшли инсонларга кунига ўртача 8 соат ухлашни тавсия этиб, уйқу меъёрларини ёш тоифаларига кўра тақсимлаб чиқди.
- Сурункали уйқу танқислиги юрак-қон томир касалликларини келтириб чиқаради, шунингдек, мия фаолияти ва иммунитетнинг пасайишига олиб келади.
Тиббиёт ва соғлом турмуш тарзи бўйича изланиш олиб бораётган етакчи халқаро олимлар тўлақонли ва сифатли уйқу инсон саломатлиги, мия фаолияти ҳамда иммунитетнинг бош таянчи эканини яна бир бор исботлади.
Мутахассислар катта ёшли инсонларга кунига ўртача 8 соат ухлашни қатъий тавсия этмоқда. Бироқ бу рақам ҳар бир инсоннинг ёши ва организмининг тикланиш эҳтиёжларидан келиб чиқиб кескин фарқ қилади.
Ёш бўйича суткалик уйқу меъёрлари
Инсон улғайган сари унинг уйқуга бўлган биологик талаби ўзгариб боради. Олимлар томонидан ишлаб чиқилган расмий тақсимот:
Ёш тоифаси | Тавсия этиладиган уйқу давомийлиги | Организм ҳолати ва изоҳ |
0 – 3 ойлик | 14 – 17 соат | Миянинг жадал ривожланиши ва ўсиш даври |
4 – 11 ойлик | 12 – 15 соат | Кунлик фаоллик ва тикланиш мувозанати |
1 – 2 ёш | 11 – 14 соат | Ҳаракат ва тил ўрганиш жараёни учун зарур |
3 – 5 ёш | 10 – 13 соат | Мактабгача ёшдаги энергия сарфини қоплаш |
6 – 13 ёш | 9 – 11 соат | Мактаб давридаги ақлий юкламаларни қайта ишлаш |
14 – 17 ёш | 8 – 10 соат | Ўсмирлик давридаги гормонал ўзгаришлар даври |
18 – 65 ёш | 7 – 9 соат | Иш фаолияти, ақлий ва жисмоний тикланиш (ўртача 8 соат) |
65 ёшдан юқори | 7 – 8 соат | Моддалар алмашинуви секинлашуви ва барқарор дам олиш |
Сурункали уйқусизликнинг хавфли оқибатлари: Умр 12% га қисқариши мумкин
Тиббий кузатувлар ва илмий статистик маълумотларга кўра, суткасига мунтазам равишда 5–7 соатдан кам ухлаш инсон организми учун сезилмас, аммо халокатли асоратларни келтириб чиқаради:
Умр кўриш давомийлиги: Айрим йирик тадқиқотлар мунтазам равишда тўйиб ухламаслик ва уйқу танқислиги инсон умрининг 12 фоизгача қисқаришига олиб келиши мумкинлигини кўрсатмоқда;
Юрак ва қон-томир хавфи: Сурункали кам ухлаш қон босимининг кўтарилишига, қон томирларида яллиғланиш жараёнларининг кучайишига ҳамда юрак хуружи хавфининг ортишига сабаб бўлади;
Иммунитет ва мия фаолияти: 7 соатдан кам ухлаган одамларда миянинг токсинлардан тозаланиш жараёни тўлиқ кечмайди, хотира сусаяди ва диққатни жамлаш қобилияти пасаяди.
Тўлақонли уйқу — кундалик зарурият
Мутахассисларнинг хулосасига кўра, уйқу — бу шунчаки дам олиш эмас, балки организм ҳужайраларининг янгиланиши, стресс гармонларининг камайиши ва узоқ умр кўришнинг табиий кафолатидир. Кун тартибини тартибга солиш ва ёшга мос уйқу меъёрига риоя қилиш соғлом ҳаёт учун энг муҳим қадамдир.
Изоҳлар 0
…