Tramp va Lukashenko kelishuvi: 250 mahbus ozod etilgani ma’lum bo‘ldi

Donald Tramp ma’muriyati va Aleksandr Lukashenko o‘rtasidagi kutilmagan diplomatik yaqinlashuv xalqaro siyosatda haqiqiy shov-shuvga sabab bo‘ldi. «The Wall Street Journal» nashrining yozishicha, Trampning maxsus vakili Jon Koul Belarus rahbari bilan shaxsiy do‘stlik aloqalarini o‘rnatib, muhim siyosiy natijalarga erishmoqda.

Jon Koul: «Diktator» bilan til topishgan huquqshunos

Jon Koul — Trampning eski qadrdoni va uning «Facebook» bilan sudlashishida yonida turgan advokat. 2025-yil boshida unga Belarus bilan aloqalarni yo‘lga qo‘yish vazifasi topshirildi.

• «Omadsizlar stoli»: Koul Lukashenkoga dunyo siyosatidagi o‘rnini maktab oshxonasiga qiyoslab tushuntirgan. Unga Eron va Shimoliy Koreya kabi «omadsizlar» qatoridan chiqib, AQSH qo‘llovi bilan «nufuzli davlatlar» stoliga o‘tishni taklif qilgan.
• Shaxsiy munosabatlar: Muzokaralar nafaqat rasmiy, balki ziyofatlar va hatto sog‘liq haqidagi maslahatlar bilan kechgan. Hatto Koul Lukashenkoga ozish uchun zamonaviy «Zepbound» preparatini tavsiya etgan.

Mahbuslar ozodligi — sanksiyalarning yumshashi

Ushbu «trampcha» diplomatiya o‘z mevasini berdi: Belarus qamoqxonalaridan 250 nafardan ortiq mahbus, jumladan, muxolifat yetakchilari Sergey Tixanovskiy va Ales Belyatskiy ozodlikka chiqarildi. Buning evaziga Oq uy quyidagi qadamlarni tashladi:

• Aviatsiya: «Boeing» kompaniyasiga Belarus samolyotlari, jumladan Lukashenkoning shaxsiy layneri uchun ehtiyot qismlar yetkazib berishga ruxsat berildi.
• Iqtisodiyot: Mamlakatning asosiy valyuta manbai bo‘lgan «Belaruskaliy» korxonasiga qarshi sanksiyalar bekor qilindi.

Putin uchun «namuna» va urushdagi vositachilik

Tramp ma’muriyati Lukashenko bilan kelishuvdan ikkita asosiy maqsadni ko‘zlamoqda:

1. Namuna ko‘rsatish: Putinga «AQSHga peshvoz chiqish katta bonuslar keltirishini» amalda isbotlash.
2. Vositachilik: Lukashenko endi Tramp va Putin o‘rtasida Ukraina urushini tugatish bo‘yicha ko‘prik vazifasini o‘tashi mumkin.

Xavotirli jihatlar

Muxolifat yetakchisi Svetlana Tixanovskaya odamlar ozod etilganidan xursand bo‘lsa-da, Lukashenkoning buni «savdo»ga aylantirishidan xavotirda. Uning fikricha, diktator kelajakda yangi imtiyozlarni «sotib olish» uchun yana odamlarni qamoqqa olishda davom etishi mumkin.

Nima bo‘lganda ham, Trampning «Kim bilan gaplashishning farqi yo‘q — muhimi natija» tamoyili Belarus yo‘nalishida ish berayotgandek ko‘rinmoqda.

Sizningcha, Lukashenkoning G‘arb bilan yaqinlashishi Rossiya-Ukraina urushining tezroq tugashiga yordam beradimi?