AQSH prezidenti Donald Tramp G‘azo sektorini qayta tiklash jarayonini boshqarishga qaratilgan “Tinchlik kengashi” (ayrim manbalarda “Board of Peace”) tuzilganini ma’lum qildi. U bu haqda Truth Social’da yozgan, kengash a’zolari hozircha oshkor qilinmagan va ular yaqin orada e’lon qilinishi kutilmoqda.
Tramp o‘z bayonotida mazkur tuzilmani misli ko‘rilmagan darajada “nufuzli” va “qudratli” loyiha sifatida taqdim etgan. Amalda esa bu xabar AQSH tomonidan G‘azodagi urushni tugatish bo‘yicha rejaning navbatdagi — ikkinchi bosqichi ishga tushirilayotgani haqidagi ma’lumotlar fonida yangradi.
Ikkinchi bosqichda nima ko‘zlanyapti?
OAVda keltirilishicha, prezidentning maxsus vakili Stiv Uitkoff ikkinchi bosqich ssenariysida o‘t ochishni to‘xtatishdan keyin quyidagi qadamlar muhokama qilinayotganini aytgan:
- hududni demilitarizatsiya qilish,
- o‘tish davrida texnokratik boshqaruv modelini yo‘lga qo‘yish,
- G‘azoni qayta qurish jarayoniga o‘tish.
Bundan oldingi — birinchi bosqich doirasida o‘tgan yil oktyabr oyida o‘t ochishni to‘xtatish hamda garovdagilar va mahbuslar almashinuvi bo‘yicha kelishuvga erishilgani haqida xabarlar tarqalgan edi.
HAMAS masalasi — rejaning eng qattiq “to‘sig‘i”
Ikkinchi bosqichning markazidagi talab aniq: qurolli guruhlarni qurolsizlantirish va sektorda harbiy infratuzilmani yo‘q qilish. AQSH tomoni HAMASdan majburiyatlarni to‘liq bajarishni kutayotgani, aks holda “jiddiy oqibatlar” haqida ogohlantirishlar ham tilga olingan.
Shu bilan birga, OAVda HAMAS urush davomida yo‘qotgan salohiyatini tiklash, jumladan zarar ko‘rgan tunnel infratuzilmasini qayta barpo etish ustida ish olib borayotgani haqida baholar ham bor. Bu fon Isroil harbiy doiralarini yangi quruqlik amaliyoti variantlarini ham ko‘rib chiqishga majbur qilayotgani aytilmoqda.
Endi nima bo‘ladi?
Hozircha eng katta savollar uchta:
- Kengash tarkibi kimlardan iborat bo‘ladi va uning haqiqiy vakolati qanchalik keng?
- Demilitarizatsiya talabi amalda qay tarzda bajariladi?
- Qayta qurish uchun pul, xavfsizlik kafolati va boshqaruv “formulasi” qay tartibda kelishiladi?
Xulosa shu: bayonot katta, ammo detallar hali “spoyler” holatida. Biroq agar tomonlar real mexanizmga kelishsa, G‘azo uchun bu jarayon vayronalardan tizimli tiklanishga o‘tish imkoniyatiga aylanishi mumkin — yo‘li og‘ir, lekin yo‘l bor.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
