Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiyning ta’kidlashicha, Belarusning Rossiyaga qaramligi kamaymayapti — aksincha, chuqurlashib, butun Yevropa qit’asi uchun qo‘shimcha xavf-xatarlarni paydo qilyapti. U bu fikrlarni 25 yanvar kuni Vilnyusda 1863–1864-yillardagi Yanvar qo‘zg‘oloni xotira tadbirida aytdi.
Zelenskiy Belarusni bugun “Rossiyaning general-gubernatorligi”ga qiyoslab, belarus xalqi huquqlari hatto Aleksandr Lukashenkoning oq shpitsiga qaraganda ham kamroqdek ko‘rinayotganini keskin iboralar bilan ifoda etdi. Uning fikricha, 2020 yilda bu yo‘nalishni o‘zgartirish uchun imkoniyat bo‘lgan, kelajakda ham yana shunday imkoniyat paydo bo‘lishi mumkin, ammo o‘shanda belaruslarga berilgan qo‘llab-quvvatlash yetarli darajada bo‘lmagan.
Prezidentning gapi oddiy: vaqtincha “sukunat” deb o‘ylangan narsa keyin hammamiz uchun qimmatga tushadi. Zelenskiyning aytishicha, Rossiya Belarus hududidan uchuvchisiz apparatlar bilan hujumlar uyushtiryapti, belarus sanoati Rossiyaning Ukrainaga qarshi urushiga xizmat qilyapti, savdo aloqalari esa Moskvaga qurol-yarog‘ uchun zarur qismlarni topishda qo‘shimcha yo‘l ochib beryapti. Bu esa xavfni faqat Ukrainaga emas, keng ma’noda Yevropaga ham yaqinlashtiradi.
Shu bilan birga, Zelenskiy belarus xalqining o‘ziga ham alohida murojaat qildi: “siz — Yevropa xalqisiz” degan mazmunda, ular bir kun kelib erkin va tinch Yevropada boshqa xalqlar bilan yelkadosh bo‘lishini urg‘uladi. U belarus muxolifatini qo‘llab-quvvatlash muhimligini aytdi va Yevropa Rossiya tajovuzini to‘xtatish uchun yanada qat’iy qadamlar tashlashi shartligini eslatdi.
Zelenskiyning asosiy xulosasi qattiq, lekin umidli: xavfsizlik kafolatlanishi kerak, chunki bu kurash faqat bugun uchun emas — bolalar, nabiralar va ulardan keyingi avlodlar tinch hayot kechirishi uchun. U “inson muhim, millatlar muhim, madaniyatlar muhim” degan pozitsiyani Yevropa qoidasi sifatida ko‘rsatib, Rossiya bilan “qayta yuklash” kabi illyuziyalarga ishonish katta xatoga aylanganini ham qayd etdi.
Qisqasi, Zelenskiy bu nutq bilan bitta signal berdi: Belarus masalasi “faqat belaruslarniki” emas — u hozir Yevropaning xavfsizlik chek-liniyasiga aylanib qolyapti. Va bu yerda eng to‘g‘ri strategiya — kechikib afsuslanish emas, oldindan harakat qilish.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
