The Telegraph nashri sharhlovchisi Devid Bler fikricha, Donald Trampning Ukraina bo‘yicha “tinchlik formulasi” juda xom va shoshma-shoshar. Muallif aytishicha, mas’uliyatsiz yondashuv natijasida “tinchlik” deb ko‘rsatilgan kelishuv amalda yangi mojaroga yo‘l ochib berishi ham mumkin.
Blerning asosiy e’tirozi shunda: Vladimir Putin maydonda to‘liq egallay olmagan ayrim hududlarni ham Ukrainadan talab qilishi haqida gap ketyapti. U yerda taxminan 200 ming atrofida odam yashaydi, degan nuqtaga ham urg‘u beriladi. Muallif uchun bu “odamlarni dushman qo‘liga topshirish” kabi xavfli ssenariy ko‘rinishida talqin qilinadi.
Yana bir muhim jihat — shu talab qilinayotgan yo‘nalishlarda, xususan Kramatorsk va Slavyansk atrofida Ukraina uchun eng mustahkam mudofaa inshootlari barpo etilgani aytiladi. Bler logikasiga ko‘ra, agar shu pozitsiyalar “shunchaki berilsa”, keyingi hududlarga kirib borish osonlashadi va bu hududiy ishtahani yanada kuchaytiradi.
Muallif eng yomon ssenariy sifatida quyidagini ko‘radi: bunday kelishuv Putinning “asl maqsadi” deb baholanadigan kengroq bosqin uchun tanaffus va qulay start berib qo‘yishi mumkin. Ya’ni, hozirgi bitim — keyingi urushning “taym-aut”iga aylanib qolishi ehtimoli bor.
Bler aytishicha, haqiqiy chiqish yo‘li — Putinni “bema’ni” deb hisoblangan hududiy talabdan voz kechishga majbur qilish. Lekin muammo shundaki, uning tasviridagi bosim asosan Putinga emas, Volodimir Zelenskiy tomonga yo‘naltirilmoqda.
Matnda yana bir tezis bor: Tramp va Stiv Uitkoff har qanday narx evaziga “vositachi” sifatida obro‘ to‘plashni xohlashi, natijada xavfsizlik kafolatlari yetarlicha mustahkam bo‘lmagan shartlar paydo bo‘lishi mumkin. Bunday holatda, hatto Ukraina nimadirdan voz kechsa ham, Putin tanaffusdan keyin yana urushni boshlash imkoniyatini saqlab qoladi, degan xavotir ilgari suriladi.
Qisqasi, maqoladagi ruhiyat shunday: “tinchlik” degan so‘z yaxshi, lekin qog‘ozdagi kelishuv real kafolatlarsiz qolsa — u tinchlik emas, shunchaki keyingi zarba oldidan olinadigan nafas bo‘lib qolishi mumkin. Shuning uchun har qanday kelishuvning eng katta sinovi bitim imzolangan kun emas — undan keyingi oylar va yillar bo‘ladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
