Yevropaning beshta yetakchi davlati — Germaniya, Fransiya, Polsha, Buyuk Britaniya va Italiya (E5 guruhi) mudofaa sohasida muhim kelishuvga erishdi. 20-fevral kuni e’lon qilingan LEAP (Low-Cost Effectors and Autonomous Platforms) dasturi havo hujumidan mudofaa tizimlarini arzonlashtirish va avtonom dronlar ishlab chiqarishni ko‘zda tutadi. Ushbu loyiha Ukrainadagi to‘rt yillik urush davomida to‘plangan noyob harbiy tajribaga asoslangan.
Tejamkor mudofaa: Millionlik samolyotlar o‘rniga intellektual dronlar
Ilgari Yevropa davlatlari chegarani buzib kirgan arzon dronlarni urib tushirish uchun millionlab dollar turadigan qiruvchi samolyotlarni havoga ko‘tarishga majbur bo‘lardi. Yangi dastur esa bu muvozanatni o‘zgartiradi. Endilikda sun’iy intellekt yordamida boshqariladigan, tannarxi past, ammo yuqori aniqlikdagi elektron va kinetik zarba berish vositalari yaratiladi.
Britaniya vakili Lyuk Pollard ta’kidlaganidek, loyihaning bosh maqsadi — "himoya xarajatlarini tahdid qiymatiga moslashtirish", ya’ni bir necha ming dollarlik dronni yo‘q qilish uchun millionlarni sarflamaslikdir.
"Antidron devori" va avtonom texnologiyalar
Polsha mudofaa vaziri Vladislav Kosinyak-Kamishning so‘zlariga ko‘ra, beshlik davlatlari dron texnologiyalari va ularning jangovar qismlarini birgalikda moliyalashtirishga kelishib olgan. Bu tashabbus Yevropa havo makonini kuzatuvchi keng ko‘lamli "antidron devori"ning ajralmas qismi bo‘ladi. Mazkur texnologiyalar jang maydonidagi taktikani tubdan o‘zgartirib yuborgan dronlar inqilobiga javobdir.
Tramp omili va Yevropaning qayta qurollanishi
Yevropaning bu qadar tezkor harakat qilishiga AQSH prezidenti Donald Trampning NATOga nisbatan tanqidiy qarashlari va transatlantik aloqalardagi noaniqliklar ham sabab bo‘lmoqda. YEI tashqi ishlar bo‘yicha oliy vakili Kaya Kallasning fikricha, Rossiyaning agressiv harakatlari va Yaqin Sharqdagi beqarorlik fonida Yevropa o‘z harbiy salohiyatini mustaqil ravishda oshirishi shart.
NATO ichidagi taranglik
Trampning Grenlandiya atrofidagi bayonotlari va ittifoqchi qo‘shinlarga doir tanqidlari alyans ichida muayyan sovuqchilikni keltirib chiqargan. Shu sababli, Yevropa davlatlari NATOga raqobat qilmagan holda, uning ichidagi o‘z imkoniyatlarini kengaytirishga intilmoqda. Yangi dastur qit’a xavfsizligini ta’minlashda tashqi omillarga bog‘liqlikni kamaytirishi kutilmoqda.
Sizningcha, Yevropaning AQSHdan mustaqil ravishda qurollanishi NATOning kelajagiga qanday ta’sir qiladi?
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
