Yaqin Sharqdagi keskinlik yanada xavfli bosqichga kirib bormoqda. 2 martga o‘tar kechasi Eron Isroil va Amerikaning mintaqadagi harbiy nuqtalariga qaratilgan hujumlarning navbatdagi, yanada shiddatli to‘lqinini amalga oshirdi. Turli manbalarga ko‘ra, Isroil hududida portlash ovozlari eshitilgan, biroq dastlabki ma’lumotlarda jabrlanganlar haqida xabar berilmagan. Shu bilan birga, Fors ko‘rfazi hududidagi qator muhim shaharlar — jumladan, Dubay, Doha va Bahraynda ham kuchli portlashlar kuzatilgani aytilmoqda. Bu esa mojaro endi faqat ikki davlat doirasida emas, balki butun mintaqa xavfsizligiga daxl qilayotganini anglatmoqda.
The Wall Street Journal keltirgan ma’lumotga ko‘ra, Eron dronlari Iroq shimolidagi Arbil xalqaro aeroportiga ham zarba bergan. Bu obyekt oddiy aeroport emas — u yerda Amerika harbiylari faoliyati bilan bog‘liq baza ham joylashgan. Nashr suhbatlashgan amerikalik yuqori martabali amaldorning aytishicha, hujumga qaramay, baza jiddiy shikast ko‘rmagan va jarohatlanganlar qayd etilmagan. AQSH Qurolli kuchlari Markaziy qo‘mondonligi ham aeroport atrofiga zarba berilganini tasdiqlagan. Demak, hujumlar endi bevosita AQSH manfaatlari bilan bog‘liq infratuzilmaga ham yetib borgan.
Kuvaytdagi vaziyat esa alohida e’tiborga loyiq bo‘ldi. Dastlab ijtimoiy tarmoqlarda Amerikaning F-15 turidagi qiruvchi samolyoti qulayotgani aks etgan videolar tarqaldi. Keyinroq Reuters va boshqa nashrlar bu voqea bir dona emas, balki uchta AQSH F-15 samolyoti bilan bog‘liq bo‘lganini yozdi. Eng muhimi, dastlab ayrim manbalar samolyotlar Eron tomonidan urib tushirilganini iddao qilgan bo‘lsa, keyinroq AQSH Markaziy qo‘mondonligi va Reuters bu holatni Kuvayt havo mudofaasi tomonidan “do‘st o‘qi” oqibatida yuz bergan xato sifatida tasvirladi. Barcha uchuvchilar katapulta orqali chiqib ulgurgan va tirik qolgan. Shu jihat bu voqeadagi eng katta yengillik bo‘ldi.
Kuvayt mudofaa idoralari ham bir nechta harbiy samolyot halokatga uchraganini tan olgani haqida xabarlar tarqaldi. Biroq rasmiy izohlarda tafsilotlar cheklangan bo‘lib qolmoqda. Shuning uchun hozircha bu epizod atrofida turli talqinlar bor. Ammo bitta narsa aniq: urush muhitida osmondagi har bir xato juda qimmatga tushishi mumkin. Ayniqsa, o‘zaro muvofiqlashuv izdan chiqsa, xavf faqat qarshi tomondan emas, ittifoqchilarning o‘zidan ham kelib chiqishi mumkin.
Shu orada AQSH Qurolli kuchlari Markaziy qo‘mondonligi Eronga qarshi harbiy amaliyot boshlanganidan beri mingdan ortiq nishonga zarba berilganini ma’lum qildi. Bayon etilgan ma’lumotlarga qaraganda, bu amaliyotlarda 20 dan ortiq turdagi vositalar — samolyotlar, kemalar, raketalar, zamonaviy tizimlar, hatto B-2 Spirit strategik bombardimonchilari va “ochiqlanmaydigan maxsus imkoniyatlar” ham ishga solingan. Bu esa Vashingtonning hujumlarini oddiy cheklangan operatsiya emas, balki keng ko‘lamli va chuqur rejalashtirilgan harbiy bosim sifatida ko‘rsatadi.
Qisqasi, hozirgi manzara bir narsani ochiq ko‘rsatmoqda: Isroil va Eron o‘rtasida boshlangan to‘qnashuv allaqachon butun Fors ko‘rfazi hududiga soya tashladi. Portlashlar, dronlar, raketa hujumlari, aviatsiya yo‘qotishlari va harbiy bazalar atrofidagi tahdidlar mintaqadagi barcha o‘yinchilarni yanada hushyor torttirmoqda. Bu mojaro yana kengaysa, nafaqat xavfsizlik, balki neft bozori, havo qatnovi va global iqtisodga ham og‘ir bosim o‘tkazishi mumkin. Qisqa qilib aytganda, Yaqin Sharqda vaziyat hozir juda nozik chiziq ustida turibdi — va har bir yangi tun yangi xavf olib kelmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
