AQSH va Eronning yadroviy dastur bo‘yicha muzokaralari qayta tiklanadimi?

Jahon hamjamiyatining diqqat-e’tibori Yaqin Sharqdagi geosiyosiy jarayonlarga qaratilgan bir paytda, xalqaro diplomatiya maydonida muhim yangiliklar kuzatilmoqda. AQSH davlat kotibi Marko Rubio Senatning Tashqi ishlar qo‘mitasida o‘tkazilgan eshituvlar davomida Eron tomoni o‘z yadroviy dasturining muhim jihatlarini Amerika vakillari bilan muhokama qilishga rozilik berganini ma’lum qildi. Biroq Rasmiy Vashington ushbu muzokaralarning muvaffaqiyatli boshlanishi uchun bosh shart sifatida Eronning Ho‘rmuz bo‘g‘ozini kemalar qatnovi uchun to‘liq ochishi lozimligini ilgari surmoqda.

AQSH Davlat departamenti rahbarining hisob-kitoblariga ko‘ra, yadroviy kelishuvga oid muzokaralarning navbatdagi bosqichi bir necha oyga cho‘zilishi mumkin.

Ekspertlar uchrashuvi va yuqori darajada boyitilgan uran masalasi

Marko Rubio Senatdagi chiqishida jarayonning murakkabligi va texnik jihatlariga alohida to‘xtalib o‘tdi:

«Bu, shubhasiz, juda texnik masala hisoblanadi va men uni atigi besh kun ichida hal etish mumkin deb o‘ylamayman. Barcha mayda tafsilotlarni batafsil kelishib olish uchun ikki tomon ekspertlar guruhining 30, 60 yoki 90 kun davomida muntazam uchrashuvlar o‘tkazishi talab etiladi», — deya bayonot berdi Davlat kotibi.

Uning so‘zlariga ko‘ra, bo‘lajak muloqotning ikkinchi bosqichida asosiy e’tibor Eron ixtiyoridagi yuqori darajada boyitilgan uran zaxiralarini utilizatsiya qilish (yo‘q qilish) masalasiga qaratiladi.

Sanksiyalarning yumshatilishi shartlari qanday?

AQSH ma’muriyati Eronga nisbatan qo‘llanilgan iqtisodiy cheklovlarni faqatgina Ho‘rmuz bo‘g‘ozining ochilishi evaziga yumshatish niyatida emasligini aniqlashtirib o‘tdi. Ma’lumki, Tehron rasmiylari o‘z yadroviy faoliyati sababli xalqaro sanksiyalar ostida qolib kelmoqda.

Davlat kotibining qo‘shimcha qilishicha, agar Eron rahbariyati yadroviy ambitsiyalaridan butunlay voz kechishga rozi bo‘lsa, ularning zimmasiga yuklanadigan xalqaro majburiyatlar va ushbu jarayonga mos ravishda sanksiyalar bosqichma-bosqich yumshatib boriladi.

Sulh va geosiyosiy vaziyatning murakkablashuvi

Eslatib o‘tamiz, joriy yilning aprel oyi boshidan buyon AQSH va Eron o‘rtasida vaqtinchalik tinchlik rishtalari (sulh) amal qilmoqda. Mazkur kelishuvga ko‘ra, tomonlar yakuniy tinchlik bitimini ishlab chiqishlari lozim edi.

Biroq Eronning Tasnim axborot agentligi tarqatgan xabarga ko‘ra, Isroil tomonidan Livan hududiga berilayotgan harbiy zarbalar qayta boshlanganidan so‘ng, Tehron Vashington bilan olib borilayotgan muzokaralar jarayonini vaqtincha to‘xtatib qo‘ygan. Shunday bo‘lsa-da, AQSH Prezidenti Donald Tramp ikki davlat o‘rtasidagi diplomatik muloqotlar hamon davom etayotganini ta’kidlamoqda.

Yaqin Sharqdagi ushbu yirik siyosiy uchrashuvlar va tinchlikka erishish yo‘lidagi qadamlar tafsilotini Zamin sahifalarida kuzatib boring.