Itamar Ben-Gvir AQSH va Eron o‘rtasidagi kelishuvga keskin e’tiroz bildirdi

Global geosiyosat maydonida Yaqin Sharq mintaqasi atrofidagi voqealar rivoji yanada keskin va qaltis pallasiga kirdi. Xalqaro hamjamiyatning diqqat markazida turgan Vashington va Tehron o‘rtasidagi yangi siyosiy muloqotlar Oq uy rahbari Donald Trampning 80 yillik yubiley tantanalari doirasida qilgan bayonotidan so‘ng yangi kuch bilan alanga oldi. Biroq, Isroil hukumatining eng radikal va shov-shuvli vakillaridan biri, milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir AQSH va Eron o‘rtasida tuzilayotgan yangi xalqaro bitim shartlari Isroil davlati uchun hech qanday majburiyat yuklamasligini qat’iy ma’lum qildi.

«Isroil banan respublikasi emas!» — Ben-Gvirning isyoni

Isroil xavfsizlik vaziri Oq uy tomonidan Tehron bilan imzolanayotgan kelishuv loyihasida Isroil zimmasiga ma’lum shartlar qo‘yilayotganiga nisbatan keskin va vajohatli bayonot bilan chiqdi.

Itamar Ben-Gvirning xalqaro matbuotda shov-shuv uyg‘otgan nutqi:

«Isroil davlati AQSHning har qanday buyrug‘ini ko‘r-ko‘rona bajaradigan qo‘g‘irchoq emas, biz — mustaqil va suveren o‘lkamiz! Bizning o‘z fuqarolarimiz, SAXAL armiyasi jangchilari va butun yahudiy xalqi oldida, qolaversa, asrlar davomida quvg‘in qilingan ajdodlarimiz ruhi oldida muqaddas burchimiz bor. Bu burch — Isroil zaminida yahudiy aholining xavfsizligini kafolatlashdir. Tarix shuni ko‘rsatdiki, har safar tashqi bosimlarga bo‘yin egib, xavfsizligimizni xavf ostiga qo‘yganimizda, buning badalini askarlarimizning qoni bilan to‘ladik. Oslo bitimlari ham, 2006 yildagi Livan kelishuvi va G‘azodagi ko‘p yillik bag‘rikenglik siyosatining ayanchli oqibatlari bunga yaqqol misoldir. Biz AQSHni do‘st deb bilamiz va prezident Trampdan minnatdormiz, ammo Isroil davlati banan respublikasi emas».

Vazir ushbu kelishuvga Isroil aslo sherik bo‘lmasligini aytib, shimoldagi qo‘shni — Livan hududidagi harbiy amaliyotlar va aviazarbalar mutlaqo to‘xtatilmasligini qo‘shimcha qildi.

Quyidagi maxsus siyosiy tahlil jadvali orqali Vashington, Tehron va Tel-Aviv o‘rtasidagi yashirin ziddiyatlar hamda Itamar Ben-Gvirning xalqaro maqomi bilan yaqindan tanishib chiqishingiz mumkin:

Tramp va Netanyahu o‘rtasidagi parda ortidagi urush

Avvalroq AQSH rahbari Donald Tramp Eron bilan dastlabki kelishuv poydevori yaratilganini va 19 iyun kuni Shveysariya maydonlarida rasmiy hujjat imzolanishini bashorat qilgan edi. Ushbu xalqaro hujjatga ko‘ra, Isroil Livan frontidagi qurolli to‘qnashuvlarni zudlik bilan to‘xtatishi lozim. Biroq, Eron va Livan masalasidagi bunday keskin farqli taktika sababli Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyahu va Donald Tramp o‘rtasidagi iliq munosabatlarga sovuqchilik tushgan. AQSH ma’muriyati qon to‘kilishini to‘xtatib, mintaqada tinchlik o‘rnatishni ko‘zlayotgan bo‘lsa, Netanyahu va uning oloviga moy sepayotgan generallar qonli urushni yanada davom ettirish niyatida sobit turishibdi.

Xalqaro sanksiyalar ostidagi «Radikal vazir»

AQSH ma’muriyati va xalqaro hamjamiyatga qarshi keskin chiqishlari bilan tanilgan vazir Itamar Ben-Gvirning shaxsi dunyo siyosatchilari uchun anchadan beri bosh og‘rig‘iga aylangan. Qayd etish joizki, u o‘tgan yili Buyuk Britaniya, Kanada, Avstraliya, Yangi Zelandiya va Norvegiya kabi davlatlarning qora ro‘yxatiga (sanksiyalariga) duchor bo‘lgan edi. Shu yilning may oyida esa dengizdagi «Sumud» flotiliyasi faollariga nisbatan ko‘rsatgan noqonuniy va zo‘ravonlik harakatlari sabab Yevropa Ittifoqining bir qator qudratli mamlakatlari ham unga nisbatan iqtisodiy va siyosiy cheklovlar qo‘llashga tayyorgarlik ko‘rmoqda.

Ben-Gvir Falastin xalqiga qarshi o‘ta shafqatsiz va keskin bayonotlari bilan MMA jangi olamidagi shov-shuvlardan kam bo‘lmagan shov-shuvlar markazida turadi. Xususan, u G‘azo sektorida istiqomat qiluvchi 2,3 million nafar begunoh aholini o‘z uylaridan butunlay boshqa o‘lkalarga surgun qilib yuborishni ochiqchasiga targ‘ib qilib keladi. Bundan tashqari, u Falastin milliy ma’muriyati rahbari Mahmud Abbosni kishanlab hibsga olish va Ramallahdagi yuqori martabali mulozimlarni jismonan yo‘q qilishga (suiqasd uyushtirishga) chaqirgani bilan ham dunyo OAV sahifalaridan tushmay keladi.

Yaqin Sharq zaminidagi eng so‘nggi qurolli to‘qnashuvlar, dunyo yetakchilarining parda ortidagi maxfiy kelishuvlari, siyosat olamining eng qaynoq markazlaridan eksklyuziv tahlillar va eng ishonchli xabarlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!