Ali Xominaiy yopiq formatda dafn etildi: Sirli yangi rahbar va urush yoqasidagi Eron

Foto: AP

Eronning sobiq oliy rahbari Ali Xominaiyning dafn marosimi Mashhad shahrida mutlaqo yopiq formatda bo‘lib o‘tdi. AQSH va Isroilning uning qarorgohiga uyushtirgan havo hujumi oqibatida halok bo‘lgan rahbar bilan xayrlashuv tadbirlari olti kun davom etdi. Ayni paytda Yaqin Sharqda vaziyat yana keskinlashib, AQSH va Eron o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri harbiy zarbalar almashinuvi boshlandi. Zamin.uz ushbu tarixiy va xavotirli jarayonning eng muhim tafsilotlarini to‘pladi.

So‘nggi manzil: Muqaddas maqbara va 20 millionlik motam

Ali Xominaiy Mashhad shahrida joylashgan, shia musulmonlari uchun eng muqaddas ziyoratgohlardan biri hisoblanuvchi Imom Rizo maqbarasi hududida dafn etildi. U bilan birga havo hujumi vaqtida halok bo‘lgan oila a’zolari ham shu yerga qo‘yildi. E’tiborli jihati, ushbu majmuada 2024 yilda vertolyot halokatida vafot etgan Eronning sobiq prezidenti Ibrohim Raisiy ham dafn etilgan edi.

Motam tadbirlari bir nechta shaharda, jumladan Tehron, Qum hamda Iroqning shialar uchun muqaddas hisoblangan Najaf va Karbalo shaharlarida bo‘lib o‘tdi. Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, faqatgina Tehron shahridagi xayrlashuv marosimida 20 milliongacha odam ishtirok etgan.

Yangi rahbar Mo‘jtabo Xominaiy nega omma oldiga chiqmayapti?

Oliy rahbar lavozimi Ali Xominaiyning o‘g‘li Mo‘jtabo Xominaiyga o‘tgan bo‘lsa-da, u 28 fevral kuni sodir bo‘lgan havo hujumidan buyon biror marta ham jamoatchilikka ko‘rinish bergani yo‘q. Motam kunlarida ham u omma oldiga chiqmadi. Xalqaro OAV uning uzoq vaqt ko‘rinmay qolgani bo‘yicha ikkita asosiy taxminni ilgari surmoqda:

• Birinchi taxmin: U otasi halok bo‘lgan o‘sha havo hujumi vaqtida og‘ir jarohat olgan bo‘lishi mumkin, biroq o‘z vazifalarini bajarish imkoniyatini saqlab qolgan.

• Ikkinchi taxmin: Isroil tomonidan yangi suiqasd uyushtirilishi xavfi tufayli Eron xavfsizlik xizmati yangi rahbarning xavfsizligini ta’minlash maqsadida jamoat oldiga chiqishini jiddiy cheklab qo‘ygan.

Eronning Fars agentligi xabariga ko‘ra, yangi rahbarning ilk rasmiy chiqishi 19 iyul kuni Qum shahrida bo‘lib o‘tadigan xotira marosimida kutilmoqda. U yerda Mo‘jtabo Xominaiy otasi xotirasiga bag‘ishlangan nutq so‘zlashi rejalashtirilgan.

Olov ichidagi Yaqin Sharq: Tramp muzokaralarni to‘xtatdi

AQSH prezidenti Donald Tramp Erondagi motam munosabati bilan muzokaralarda bir haftalik tanaffus e’lon qilgan va odamlar oqimi kutilganidan ko‘pligini tan olgan edi. Biroq oradan atigi ikki kun o‘tib vaziyat portlash yoqasiga keldi.

Harbiy to‘qnashuvlar xronikasi:

• Eron Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi bir nechta tankerga hujum uyushtirdi va buni kemalarning Tehron bilan kelishmasdan harakatlangani bilan izohladi.

• Bunga javoban AQSH Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusining sohil bo‘yidagi obyektlariga aviazarbalar berdi.

• Eron esa Bahrayn va Kuvaytdagi Amerika harbiy bazalariga raketa hujumlari uyushtirdi.

Anqarada o‘tgan NATO sammiti davomida Donald Tramp Eron bilan hech qanday o‘t ochishni to‘xtatish rejimi amalda emasligini va Tehron bilan boshqa muzokara o‘tkazish niyati yo‘qligini keskin ma’lum qildi. Shunga qaramay, AQSH ma’muriyati vakillari shiddatli harbiy zarbalar almashinuviga qaramay, tomonlar o‘rtasidagi yashirin diplomatik muloqotlar hanuz davom etayotganini aytishmoqda.