Yevropadagi anomal issiqlik to‘lqini dahshatli oqibatlarga olib keldi
Iyun oyi oxirida Yevropa qit’asini qamrab olgan kuchli issiqlik to‘lqini 10 mingdan ortiq qo‘shimcha o‘lim holatlariga sabab bo‘ldi. Bu haqda Yevropa kasalliklarni nazorat qilish va oldini olish markazi (ECDC) hamda Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ko‘magida faoliyat yurituvchi EuroMOMO (European Mortality Monitoring) dasturi ma’lumotlariga tayanib, dpa axborot agentligi xabar qildi.
Zamin.uz iqlim anomaliyasi keltirib chiqargan xavotirli raqamlar va eng ko‘p talafot ko‘rgan davlatlar statistikasini taqdim etadi.
Issiqlikning asosiy nishoni — 65 yoshdan katta aholi
Tadqiqot natijalariga ko‘ra, issiqlik bilan bog‘liq o‘lim holatlarining mutlaq ko‘pchiligi keksalar hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Hisob-kitoblarga muvofiq, qurbonlarning 9 mingdan ortig‘ini aynan 65 yoshdan katta aholi vakillari tashkil etgan.
Mutaxassislarning ta’kidlashicha, favqulodda yuqori harorat inson organizmiga quyidagicha salbiy ta’sir ko‘rsatadi:
Nafaqat to‘g‘ridan to‘g‘ri issiq urishiga sabab bo‘ladi;
Balki yurak-qon tomir, nafas olish tizimi va boshqa surunkali kasalliklarni keskin og‘irlashtirib yuboradi.
Shu bois keksa yoshdagi insonlar issiq havo ta’siriga eng ko‘p moyil bo‘lgan asosiy xavf guruhi hisoblanadi.
Davlatlar va shaharlar kesimida qo‘shimcha o‘lim holatlari
EuroMOMO mutaxassislari Yevropa bo‘ylab 27 mamlakatning milliy statistika ma’lumotlarini tahlil qilishdi. Iyun oyining so‘nggi haftasida eng yuqori darajadagi qo‘shimcha o‘lim holatlari asosan Fransiya va Belgiyada kuzatilgan. Boshqa alohida tadqiqotlar esa quyidagi aniq raqamlarni ochiqladi:
Hudud / Davlat / Shahar | Qurbonlar soni | Muhim tafsilotlar va tadqiqot manbasi |
~5 100 kishi | Robert Kox instituti (RKI) ma’lumoti. Shundan 4 310 nafari aynan 22–28 iyun kunlaridagi eng issiq haftaga to‘g‘ri kelgan. Vafot etganlarning 80 foizdan ortig‘i 75 yoshdan kattalar. | |
Buyuk Britaniya (Angliya va Uels) | ~2 700 kishi | Imperial kolleji, Meteorologiya xizmati va London gigiyena hamda tropik tibbiyot maktabi olimlari tomonidan hisoblab chiqildi. |
Yevropaning 12 yirik shahri | ~2 300 kishi | Yuqoridagi ilmiy jamoa tahlili. Eng ko‘p o‘lim holatlari Italiyaning Milan, Fransiya poytaxti Parij va Ispaniyaning Barselona shaharlarida qayd etilgan. |
Demografik jihat va olimlarning xavotirli xulosasi
Tadqiqotlarda aniqlanishicha, issiqlik bilan bog‘liq o‘limlar ayollar orasida erkaklarga nisbatan ko‘proq uchragan. Biroq olimlar buni ayollar organizmining xususiyati bilan emas, balki yuqori yosh toifalarida (keksalar orasida) umumiy ayollar soni erkaklarga qaraganda tabiiy ravishda ko‘proq ekanligi bilan izohlashmoqda.
Mutaxassislar ogohlantiradi: Iqlim o‘zgarishi oqibatida Yevropada ekstremal issiq to‘lqinlari tobora tez-tez takrorlanmoqda. Shu sababli aholini, ayniqsa keksa yoshdagilarni himoya qilish bo‘yicha profilaktik chora-tadbirlarni zudlik bilan kuchaytirish lozim.
Izohlar 0
…