Hurmuzdagi inqiroz: Hindistonning neft xaridi rekord darajaga yetdi

Dunyoning uchinchi yirik neft importchisi va iste’molchisi bo‘lmish Hindiston 2026/27-moliyaviy yilning birinchi choragida (aprel-iyun) Yaqin Sharqdan neft xaridini keskin qisqartirib, asosiy e’tiborni Rossiya va Lotin Amerikasi bozorlariga qaratdi. Bunga Yaqin Sharqdagi harbiy mojaro sababli Hurmuz bo‘g‘ozi orqali yuk tashishga qo‘yilgan cheklovlar sabab bo‘ldi.

Zamin.uz manbalar ma’lumotlariga tayanib, Hindiston energetika bozoridagi keskin burilish tafsilotlarini taqdim etadi.

Rossiya neftining ulushi rekord darajaga yetdi

Manbalarning xabar berishicha, 2026 yilning iyun oyida Hindistonga Rossiya nefti importi kuniga rekord darajadagi 2,64 million barrelni tashkil etdi. Bu may oyidagi ko‘rsatkichga nisbatan 37,4 foizga ko‘pdir.

• Import hajmi: Iyun oyida Hindiston sotib olgan umumiy neft hajmining qariyb yarmi aynan Rossiya hissasiga to‘g‘ri keldi.

• Choraklik o‘sish: Aprel-iyun oylarida MDH davlatlari, xususan Rossiya Federatsiyasidan yetkazib berish hajmi 8,3 foizga oshib, kuniga o‘rtacha 2,26 million barrelga yetdi.

• Bozor ulushi: Bir yil avval Rossiya neftining Hindiston importidagi ulushi 38 foizni tashkil etgan bo‘lsa, joriy chorakda bu ko‘rsatkich 41 foizgacha ko‘tarildi.

Yaqin Sharqdan yetkazib berish keskin qisqardi

Hurmuz bo‘g‘ozidagi harbiy harakatlar va transport xavfsizligi bilan bog‘liq muammolar Yaqin Sharq neftining yetkazib berilishini cheklab qo‘ydi.

• Pasayish dinamikasi: Birinchi chorakda Yaqin Sharq davlatlaridan Hindistonga neft importi 27 foizga kamayib, kuniga 1,55 million barrelni tashkil etdi.

• Ulushning tushishi: Yaqin Sharq yetkazib beruvchilarining Hindiston bozoridagi ulushi bir yil ichida 41,4 foizdan 31 foizgacha qisqardi.

• Saudiya Arabistoni yo‘nalishi: Iyun oyida Hindiston Saudiya Arabistonidan kuniga 403 ming barrel neft sotib oldi. Yetkazib berishning asosiy qismi xavfli bo‘g‘ozni aylanib o‘tish maqsadida Yanbu porti orqali amalga oshirildi.

Muqobil manbalar: Lotin Amerikasi va Afrika

Yaqin Sharqdagi uzilishlar o‘rnini to‘ldirish va ehtiyojni qoplash maqsadida Hindiston neftni qayta ishlash korxonalari boshqa mintaqalardan og‘irroq navdagi neft sotib olishni ko‘paytirdi. Xususan, Braziliya, Venesuela va Angoladan neft importi hajmi sezilarli darajada oshirildi.

Hindiston neft importi (2026/27 moliyaviy yil I choragi)