Tramp IT-gigantlarga talab qo‘ydi: ekspertlar buni «tishsiz» va’da deb atamoqda

AQSH Prezidenti Donald Tramp sun’iy intellekt va ma’lumotlar markazlari (data center) iste’mol qiladigan hayratlanarli darajadagi elektr energiyasi uchun kompaniyalarning o‘zlari «munosib to‘lashi» kerakligini e’lon qildi. Oq uy tomonidan taqdim etilgan yangi tashabbusga ko‘ra, texnologik gigantlar mahalliy aholi uchun elektr narxlari oshishining oldini olishi va o‘z energetik infratuzilmasini mustaqil moliyalashtirishi lozim.

Zamin.uz ushbu shov-shuvli qaror, Trampning IT-sektorga bo‘lgan dastagi hamda ekspertlarning jiddiy xavotirlarini atroflicha tahlil qiladi.

1. Ixtiyoriy va’da: Data-sentrlar zimmasiga qanday majburiyatlar yuklanmoqda?

Oq uy ma’lumotlar markazlarining haddan tashqari ko‘p tok iste’mol qilishi oddiy iste’molchilar uchun kommunal to‘lovlar narxini oshirib yuborishi mumkinligini tan oldi. Shu sababli keng ko‘lamli ixtiyoriy kelishuv ishlab chiqildi.

• Mustaqil energiya manbasi: Ma’lumotlar markazlari o‘zlari uchun alohida energiya resurslarini olib kelishi yoki foydalanadigan elektr va qo‘shimcha infratuzilma xarajatlarini to‘liq qoplashi kerak.

• Jamoalarni qo‘llab-quvvatlash: Infratuzilmaga investitsiya kiritish va favqulodda vaziyatlarda o‘zining zaxira quvvatlaridan aholi foydalanishiga ruxsat berish nazarda tutilgan.

• Imzolagan tomonlar: Oq uy e’lon qilgan manbaga ko‘ra, va’daga 27 ta data-sentr ishlab chiqaruvchisi, 55 ta kommunal xizmatlar kompaniyasi, 105 ta elektr kooperativi va 23 ta respublikachi gubernator qo‘shilgan.

2. «Bu aqlli jamoalar»: Tramp IT-infratuzilmani himoya qildi

Garchi majburiyatlar yuklanayotgan bo‘lsa-da, Tramp ma’lumotlar markazlarini keskin tanqid qilishdan tiyilib, aksincha, ularni maqtadi va jamoalarni bunday loyihalarni faol qabul qilishga chaqirdi.

Donald Trampning bayonotidan:

«Sizda ma’lumotlar markazlarini chindan ham istagan jamoalar bor va ochig‘ini aytganda, bu aqlli jamoalardir. Chunki bu juda ko‘p sonli yangi ish o‘rinlarini va kamdan-kam uzilishlarni anglatadi. Siz o‘z jamoangizni bu narsalarning naqadar ajoyib ekanligiga ishontirishingiz kerak. Bunga qarshi kurasha olmaysiz, bunga amal qilishingiz kerak va siz barcha himoyaga ega bo‘lasiz.»

Oq uy rejasi va ekspertlar skeptitsizmi: Asosiy farqlar

3. Tanqidlar to‘foni: «Hech qanday majburiyat yo‘q»

Siyosiy doiralarning ham chap, ham o‘ng qanot vakillari va ekspertlari ushbu va’daning amalda ishlashiga jiddiy shubha bildirmoqda.

1. Cato Instituti (Libertarian qarash): Energetika bo‘yicha ekspert Travis Fisherning ta’kidlashicha, bu shunchaki ixtiyoriy va’da bo‘lib, uni buzganlik uchun hech qanday javobgarlik nazarda tutilmagan. «Agar siz barcha xarajatlaringizni qoplashga rozi bo‘lsangiz ham, qaysi xarajat aynan sizniki ekanini ajratib olish juda murakkab jumboqdir», — deydi u.

2. Climate Power (Progressiv qarash): Bayden ma’muriyatining sobiq xodimi Jessi Li hujjatni keskin tanqid qildi:

Jessi Lining munosabati:

«Rostini aytsam, bu aslida narxlarning oshishiga olib keladi. Kompaniyalar xuddi biror narsani nazorat qilayotganday ko‘rinish berishadi va endi narxlarni ushlab turish haqida umuman qayg‘urishmaydi. Bularning barchasi tishsiz va mutlaqo noaniq hujjatdir.»

Bu qaror elektr narxiga qanday ta’sir qiladi?

Sun’iy intellekt rivojlanishi va data-sentrlarning geometrik progressiyada ortishi butun dunyoda energetika inqilobini va resurs taqchilligini keltirib chiqarmoqda.

Ushbu qaynok va foydali xalqaro sharhni do‘stlaringizga, texnologik chatlarga va ijtimoiy tarmoqlaringizga darhol yuboring!

Sizningcha, IT-gigantlar elektr energiyasi uchun alohida, yuqori tarifda to‘lashlari adolatdanmi? O‘z fikr va mulohazalaringizni izohlarda qoldiring!