Mojtaba Xomanaiy qayerda? AQSH va Isroil razvedkasi uni izlamoqda

AQSH va Isroil razvedka xizmatlari Eronning oliy rahnamosi Mojtaba Xomanaiyning qayerda ekanini aniqlash uchun qo‘shma qidiruv ishlarini olib borayotgani aytilmoqda. Bu haqda The Times gazetasi manbalariga tayanib xabar tarqatdi.

Nashr ma’lumotiga ko‘ra, Mojtaba Xomanaiy uzoq vaqtdan beri jamoatchilikka ko‘rinish bermaganiga qaramay, Eronning harbiy va strategik qarorlarini qabul qilish jarayonida muhim o‘rin tutishda davom etmoqda. Aytilishicha, Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusi (IIQK) harbiy operatsiyalarga oid ayrim qarorlarni uning tasdig‘isiz amalga oshirmaydi. Shu bilan birga, razvedka hamjamiyatining ayrim vakillari uning halok bo‘lgan bo‘lishi mumkinligini taxmin qilsa, IIQK esa Mojtaba Xomanaiy tirik ekanini ta’kidlab kelmoqda.

Xabarda qayd etilishicha, Isroilning «Mossad» razvedka xizmati Xomanaiyning tirik yoki yo‘qligini, shuningdek, uning aynan qayerda yashirinib turganini aniqlashga urinmoqda. Manbalarga ko‘ra, u taxminan 150 kun davomida telefondan foydalanmagan, kompyuterga ulanmagan va maxfiy boshpanalardan birida yashirinib kelmoqda.

«Mojtaba telefondan foydalanmayotgan bo‘lishi mumkin, ammo unda boshqa aloqa usullari, masalan, kichik qog‘oz orqali xabar almashish imkoniyati mavjud», — dedi «Mossad» bo‘limining sobiq rahbari Rami Igra.

Uning ta’kidlashicha, Eron rahbariyati oliy rahnamoga xabarlarni yetkazish uchun ko‘p bosqichli kuryerlar tarmog‘idan foydalanadi. Bunday tizimda har bir shaxs xabarni keyingi odamga yetkazadi, ammo uning mazmunidan xabardor bo‘lmaydi. Igra fikricha, Xomanaiyga yetib borishning eng amaliy yo‘li — unga yaqin bo‘lgan agentni jalb qilishdir.

Biroq u bu juda murakkab vazifa ekanini ham qayd etdi. Chunki Eronda oliy rahnamoga yaqin bo‘lgan shaxslar qattiq nazorat qilinadi va ehtimol, IIQKning faqat ikki yoki uch nafar a’zosigina u bilan qanday aloqa o‘rnatish mumkinligini biladi.

«Mossad»ning sobiq podpolkovnigi Avner Avraam ham bu mavzuda fikr bildirib, agar Xomanaiy jamoatchilikka ovozli murojaat yo‘llasa ham, bu uning joylashuvini aniqlashni osonlashtirishi mumkinligini aytdi.

«Ovozli fayl orqali yozuv amalga oshirilgan qurilma, texnik xususiyatlar va hatto ayrim hollarda joylashuv haqida ma’lumot olish mumkin», — dedi u.

Shu bilan birga, Pentagonning sobiq yuqori lavozimli amaldorlaridan biri fevral oyi oxiridagi havo hujumlarida Ali Xomanaiy halok bo‘lganidan keyin Mojtaba Xomanaiy shaxsiy xavfsizligiga yanada katta e’tibor qaratayotganini bildirdi.

Gazetaning amerikalik manbasi esa Eron so‘nggi qirq yil davomida tashqi razvedka uchun yopiq davlat bo‘lib kelayotganini ta’kidlab, AQSH razvedkasining imkoniyatlariga ehtiyotkorlik bilan baho berdi. Uning fikricha, Isroil razvedkasi resurslari nisbatan cheklangan bo‘lsa-da, ayrim yo‘nalishlarda ancha samarali ish olib bormoqda.

Manbaga ko‘ra, agar razvedka xizmatlari Mojtaba Xomanaiyning aniq joylashuvini belgilasa, AQSH va Isroil keyingi qadamlar bo‘yicha juda murakkab siyosiy va harbiy qaror qabul qilishiga to‘g‘ri keladi.

Mojtaba Xomanaiydan so‘nggi oylarda video yoki ovozli murojaatlar tarqatilmagan bo‘lsa-da, uning nomidan X ijtimoiy tarmog‘ida bir nechta xabarlar e’lon qilingan. Bu murojaatlar Eron davlat axborot agentliklari tomonidan ham tarqatilgan.

Jumladan, iyul oyida uning X sahifasida AQSH prezidenti Donald Tramp imzolagan o‘zaro anglashuv memorandumi «hech qanday qiymatga ega emasligi» haqidagi bayonot e’lon qilingan va unda AQSH «Buyuk Shayton» deb ta’riflangan. Iyun oyida esa xuddi shu akkauntda mazkur memorandum ma’qullangani haqida xabar ham chiqqan edi.

Otasining dafn marosimida ham ishtirok etmadi

3 iyul kuni Tehron shahrida marhum oliy rahnamo Oyatulloh Ali Xomanaiy bilan vidolashuv marosimlari boshlandi. Unda O‘zbekistondan Qonunchilik palatasi spikeri Nuriddin Ismoilov boshchiligidagi delegatsiya ham qatnashdi.