London meridan shov-shuvli bayonot: Britaniya referendumsiz Yevropa Ittifoqiga qaytishi kerak
QisqachaAI yordamida tayyorlanganKo‘rsatish
- London meri Sodiq Xon Buyuk Britaniya Yevropa Ittifoqiga yangi referendum o‘tkazmasdan qaytishi kerakligini ta’kidladi.
- Uning taklifiga ko‘ra, mamlakat avvalo YEI Bojxona ittifoqiga, so‘ngra Yagona Yevropa bozoriga qaytishi hamda assotsiatsiyalashgan a’zolik maqomini olishi lozim.
- Sodiq Xon bu rejalarni Leyboristlar partiyasining navbatdagi saylovoldi dasturiga kiritishni talab qildi.
Buyuk Britaniya siyosiy doiralarida Brexit oqibatlarini bekor qilish va qit’a bilan integratsiyani qayta tiklash bo‘yicha kutilmagan keskin tashabbus ilgari surildi. London shahri meri Sodiq Xon Liverpul shahrida o‘tkazilgan Leyboristlar partiyasining yillik konferensiyasida chiqish qilib, mamlakat zudlik bilan Yevropa Ittifoqiga qaytishi shartligini va buning uchun yangi umumxalq referendumini o‘tkazish shart emasligini ta’kidladi.
Britaniyaning nufuzli The Independent nashri xabariga ko‘ra, poytaxt meri bosh vazir Endi Byornhamga yuzlanib, savdo to‘siqlarini kamaytirish uchun hoziroq YEI Bojxona ittifoqiga qaytish, keyinchalik assotsiatsiyalashgan a’zolik maqomini olish hamda Yagona Yevropa bozori shartlarini qabul qilish bo‘yicha aniq yo‘l xaritasini taklif etdi. Xon ushbu strategik rejani navbatdagi saylovoldi dasturiga kiritishni talab qildi. Ushbu chaqiriq 24 avgust kuni bosh vazir Byornhamning Yevrokengash rahbari Antoniu Koshta bilan munosabatlarni keskin yaxshilash va yil oxirigacha Buyuk Britaniya — YEI sammitini o‘tkazish bo‘yicha kelishuvi fonida yangradi.
«Referendumsiz qaytish, Bojxona ittifoqi va Xonning rejasi»: Bayonotning 5 ta asosiy nuqtasi
Sodiq Xonning Liverpuldagi shov-shuvli tashabbusi bo‘yicha eng muhim rasmiy dalillar:
Yangi referendumga hojat yo‘q: London meri Britaniyani Yevropa Ittifoqiga qaytarish jarayonini umumxalq ovoz berishisiz amalga oshirishni taklif qildi;
Bojxona ittifoqiga zudlik bilan qaytish: Savdo-sotiqdagi byurokratik to‘siqlar va iqtisodiy zararni kamaytirish uchun birinchi navbatda YEI bojxona tizimiga kirish zarurligi aytildi;
Yagona bozor va assotsiatsiyalashgan a’zolik: Rejaning ikkinchi bosqichida Britaniyaga YEI bilan assotsiatsiya maqomini olish va Yevropaning umumiy bozoriga qaytish taklif qilindi;
Leyboristlarning saylovoldi manifesti: Sodiq Xon bosh vazir Endi Byornhamni mazkur bandni partiyaning navbatdagi rasmiy dasturiga kiritishga chaqirdi;
Yil oxirigacha Buyuk Britaniya — YEI sammiti: Avgust oyida bosh vazir va Yevrokengash rahbari Antoniu Koshta o‘rtasida kelishilgan sammit ikki tomonlama munosabatlarni tiklash maydoniga aylanishi kutilmoqda.
Sodiq Xon taklif qilgan Britaniyaning YEIga qaytish bosqichlari tasnifi
London meriyasi va Britaniya hukumati oldida turgan ehtimoliy integratsiya mexanizmlari:
Reintegratsiya bosqichlari | Ko‘zda tutilgan amaliy qadamlar | Britaniya iqtisodiyoti va siyosati uchun samarasi |
1-bosqich: YEI Bojxona ittifoqi | Tayyorgarliksiz zudlik bilan qaytish | Tovarlar aylanmasidagi bojlarni bekor qilish va logistika tirbandligini bartaraf etish |
2-bosqich: Assotsiatsiyalangan a’zolik | Bryussel bilan maxsus strategik maqom kelishuvi | Siyosiy va xavfsizlik bo‘yicha to‘liq sheriklikni tiklash |
3-bosqich: Yagona Yevropa bozori | Xizmatlar va kapital erkin harakatini tiklash | London moliya markazini mustahkamlash va eksport hajmini oshirish |
Huquqiy va siyosiy mexanizmi | Yangi referendumsiz, partiya manifesti orqali | Jamiyatdagi ehtimoliy siyosiy bo‘linish va kechikishlarning oldini olish |
Diplomatik start maydoni | Yil oxirigacha rejalashtirilgan Britaniya—YEI sammiti | Yevrokengash va Byornham o‘rtasidagi rasmiy muzokaralarni boshlash |
Xalqaro siyosat va geoiqtisodiyot ekspertizasi: Nega Britaniya elitasi Brexit'dan chekinmoqda?
Yevropa siyosatshunoslari, Britaniya iqtisodchilari va xalqaro tahlilchilarning xulosalari:
«Brexit keltirgan iqtisodiy jarohatlar»: Britaniya Yevropa Ittifoqidan chiqqanidan so‘ng inflyatsiya, ishchi kuchi tanqisligi, logistika xarajatlarining keskin oshishi va London moliya markazi mavqeining susayishiga duch keldi; Sodiq Xonning pozitsiyasi shunchaki siyosiy bayonot emas, balki biznes hamjamiyati va shahar ma’muriyatlari duch kelayotgan real inqirozning ochiq ifodasidir;
«Referendum tuzog‘idan qochish mantig‘i»: Merning yangi referendum o‘tkazmaslik haqidagi taklifi o‘ta hisob-kitobli qadam sanaladi; 2016 yilgi referendum Britaniya jamiyatini ikki kurashuvchi lagerga bo‘lib yuborgan edi; shu bois Xon bu masalani parlament va saylovlar orqali hal etib, yangi ichki siyosiy beqarorlikdan qochishni maqsad qilgan;
Endi Byornham va leyboristlar uchun sinov: Bosh vazir Antoniu Koshta bilan munosabatlarni yaxshilashga intilayotgan bo‘lsa-da, partiya ichida to‘liq YEIga qaytishga nisbatan turli qarashlar saqlanib qolmoqda; Bryussel ham Londonning «faqat foydali jihatlarni tanlab olish» (cherry-picking) siyosatiga rozi bo‘lmaydi — to‘liq bozorga qaytish chegaralar va moliyaviy badallar bo‘yicha jiddiy yon berishlarni talab etadi.
Sizningcha, Buyuk Britaniyaning Yevropa Ittifoqiga referendumsiz qaytishi demokratik tamoyillarga mos keladimi yoki bunday taqdiriy qarorni faqat xalq ovoz berish yo‘li bilan qabul qilishi shartmi? Britaniyaning qaytishi kuchli inqirozni boshdan kechirayotgan Yevropa iqtisodiyotiga qanday naf keltirishi mumkin? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va global geosiyosatdagi ushbu katta burilish tahlilini barcha qiziquvchilar bilan baham ko‘ring!
Izohlar 0
…