Olimlar xavotirda: Yerda suv zaxiralari kamayib, suv aylanishi beqarorlashmoqda

Butunjahon meteorologiya tashkiloti (JMT) hisobotiga ko‘ra, Yerda suv aylanishi tobora beqaror bo‘lib, ayrim hududlarda qurg‘oqchilik, boshqalarida esa kuchli suv toshqinlari kuzatilmoqda. Iqlim o‘zgarishi bilan bog‘liq bu jarayon chuchuk suv zaxiralariga ham ta’sir qilmoqda. Bu haqda CNN xabar berdi.

JMTning 2025 yilgi suv resurslari holati haqidagi hisoboti 17 sentyabr kuni e’lon qilingan. Unda sun’iy yo‘ldosh kuzatuvlari va boshqa ma’lumotlar asosida Yer yuzidagi daryolar, ko‘llar, yerosti suvlari, muzliklar, qor va tuproqda saqlanadigan chuchuk suv zaxiralari o‘rganilgan.

Hisobotga ko‘ra, quruqlikdagi suv zaxiralari global miqyosda taxminan 2016 yildan beri kamayib bormoqda. 2025 yilda dunyo hududlarining 42 foizida suv zaxiralari tarixiy o‘rtacha ko‘rsatkichdan past bo‘lgan. O‘tgan yil daryolar oqimi bo‘yicha so‘nggi 35 yildagi eng qurg‘oqchil yillardan biri sifatida qayd etilgan.

Muzliklarning qisqarishi ham davom etmoqda. 2025 yilda barcha muzlik mintaqalarida ketma-ket to‘rtinchi yil sezilarli muz yo‘qotilishi kuzatilgan. Bu esa kelajakda suv tanqisligi va dengiz sathining ko‘tarilishi bilan bog‘liq xavflarni kuchaytirishi mumkin.

Suv aylanishidagi beqarorlikning oqibatlari Osiyo va Afrikada ayniqsa sezilmoqda. JMT ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi besh yilda ushbu ikki mintaqa suv bilan bog‘liq qayd etilgan ekstremal hodisalarning kamida yarmini va ular oqibatida yuz bergan o‘limlarning 80 foizdan ortig‘ini tashkil etgan.

Mutaxassislar suv resurslarini muntazam kuzatish, ma’lumot almashish va mavjud zaxiralardan oqilona foydalanish zarurligini ta’kidlamoqda. Hisobot mualliflari suv aylanishidagi o‘zgarishlarni aniq baholash va ularning oqibatlariga tayyorlanish uchun ayrim hududlarda kuzatuv ma’lumotlarini yanada yaxshilash kerakligini qayd etgan.