Kvant kompyuterlari tahdidi: Nima uchun Bitcoin Ethereumga qaraganda zaifroq?

Agar Bitcoin va Ethereum bir kunda ixtiro qilinganida edi, bugun hech kim Bitcoin haqida eshitmagan boʻlardi. Citi tahlilchilari va Google Quantum AI tadqiqotlari shuni koʻrsatmoqdaki, kvant hisoblash texnologiyalarining rivojlanishi raqamli aktivlarga hujum qilish vaqtini sezilarli darajada qisqartirdi. Eng xavotirli xulosa shuki, Bitcoin Ethereumga qaraganda ancha katta kvant xavfiga duch kelmoqda va bu farq nafaqat texnologiyaga, balki boshqaruv tizimiga ham bogʻliq. Bu haqda Coindesk.com xabar beradi.

Google va Stanford universiteti tadqiqotiga koʻra, Bitcoin kriptografiyasini buzish uchun zarur boʻlgan hisoblash resurslari avval taxmin qilinganidan 20 baravar kamroqdir. 500,000 dan kamroq jismoniy kubitga ega boʻlgan yetarli darajada rivojlangan kvant kompyuteri Bitcoin hamyonining ochiq kalitidan yopiq kalitini atigi toʻqqiz daqiqa ichida aniqlashi mumkin. Hozircha bunday mashina mavjud emas, biroq masʼuliyat bilan harakat qilish vaqti koʻplab institutlar oʻylaganidan tezroq qisqarmoqda.

Bitcoin xavfsizligi elliptik egri chiziqli raqamli imzo algoritmlariga tayanadi. Tranzaksiya amalga oshirilayotganda ochiq kalit zanjirda qisqa muddatga koʻrinadi. Shor algoritmi asosida ishlaydigan kvant kompyuterlari aynan shu vaqt oraligʻida yopiq kalitni qoʻlga kiritishi mumkin. Mutaxassislarning fikricha, 2028-yilga kelib kvant kompyuterlari ushbu kriptografiyani buzish darajasiga yetishi mumkin, bu esa taxminan 6.9 million BTC miqdoridagi mablagʻni xavf ostiga qoʻyadi.

Bitcoin tizimini yangilash nazariy jihatdan mumkin boʻlsa-da, amaliyotda uning konservativ boshqaruv tizimi katta toʻsiqdir. Masalan, SegWit va Taproot kabi yangilanishlarni joriy etish 7-8 yil vaqt olgan. Ethereum esa kvantga chidamlilik masalasiga tizimli yondashmoqda. 2025-yilda amalga oshirilgan Pectra yangilanishi va NIST standartlariga asoslangan yoʻl xaritasi Ethereum platformasini kvant hujumlaridan himoyalangan kelajakka tayyorlamoqda.