Bitcoin jahonning eng yirik aktivlari reytingida oʻnta pogʻonaga pastladi

Global moliya bozoridagi tebranishlar va kriptovalyuta sektoridagi umumiy pasayish fonida Bitcoin (BTC) oʻzining bozor kapitallashuvi boʻyicha jahonning eng yirik aktivlari roʻyxatidagi mavqeini sezilarli darajada yoʻqotdi. Soʻnggi bir yil ichida asosiy kriptovalyuta reytingda oʻnta pogʻonaga pastlab, yirik korporatsiyalar va qimmatbaho metallar bilan raqobatda ortda qoldi. Bu holat raqamli aktivlar bozoridagi beqarorlikning uzoq muddatli iqtisodiy oqibatlarini koʻrsatmoqda. Bu haqda Cointelegraph.com xabar beradi.

Companies Market Cap resursining soʻnggi maʼlumotlariga koʻra, hozirda Bitcoin dunyodagi eng yirik makroaktivlar orasida 15-oʻrinni egallab turibdi. Hozirgi vaqtda eng yirik kriptovalyutaning bozor kapitallashuvi 1,287 trillion dollarni tashkil etmoqda. TradingView tahlillari shuni tasdiqlaydiki, bu koʻrsatkich oʻtgan yilgi darajadan qariyb 25 foizga pastdir. Agar oʻtgan yilning oktyabr oyidagi tarixiy eng yuqori nuqta bilan solishtirilsa, Bitcoin kapitallashuvi deyarli 50 foizga qisqargan.

Tarixiy pasayish va global kontekst

Vaziyatni tahlil qiladigan boʻlsak, 2025-yilning aprel oyida Bitcoin oʻzining eng yuqori choʻqqilaridan birida edi. Oʻshanda uning kapitallashuvi 1,86 trillion dollarga yetib, jahon reytingida 5-oʻrinni egallagan edi. Oʻsha davrda raqamli oltin Alphabet (Google), Silver (kumush) va Amazon kabi gigantlarni ortda qoldirishga muvaffaq boʻlgandi. Biroq, global iqtisodiy bosim va AQSHning xalqaro savdo tariflari bilan bogʻliq noaniqliklar kripto bozoriga jiddiy zarba berdi.

Mashhur tahlilchi ColinTalksCrypto oʻzining X ijtimoiy tarmogʻidagi sahifasida qayd etishicha, Bitcoinning bunday pasayishi uzoq muddatli istiqbolda boshqa aktivlardan oʻzib ketadigan oʻzgaruvchan (volatil) aktivlarning tabiatiga xosdir. Uning fikricha, Bitcoin yana kuchli beshlikka qaytishi mumkin, biroq buning uchun kamida 5 yildan 10 yilgacha vaqt talab etiladi. Bu esa investorlardan katta sabr va bozorning yangi sikllarini kutishni taqozo etadi.

Iqtisodiy omillar va kelajakdagi taxminlar

Bitcoin narxining pasayishiga bir qancha omillar taʼsir koʻrsatdi. Jumladan:

• AQSH Federal zaxira tizimi (Fed) tomonidan olib borilayotgan qatʼiy pul-kredit siyosati;
• Xalqaro savdo aloqalaridagi tariflar va cheklovlar;
• Energiya resurslari, xususan neft narxining keskin oʻzgarishi;
• Investorlarning xatarli aktivlardan koʻra oltin va obligatsiyalar kabi anʼanaviy vositalarga intilishi.

Oʻzbekistonlik investorlar uchun ham ushbu tendensiya muhim ahamiyatga ega. Mamlakatimizda kriptovalyutalar aylanmasi qonuniy tartibga solinayotgan bir paytda, Bitcoin kapitallashuvining pasayishi mahalliy bozordagi faollikka ham taʼsir koʻrsatmasdan qolmaydi. Mutaxassislar Bitcoinning qayta tiklanishi jahon iqtisodiyotidagi umumiy inflyatsiya darajasi va yirik markaziy banklarning foiz stavkalari boʻyicha qarorlariga bogʻliq boʻlishini taʼkidlamoqda.

Xulosa oʻrnida aytish mumkinki, Bitcoinning 15-oʻringa tushib ketishi uning tugashini anglatmaydi, balki bozorning navbatdagi korreksiya bosqichidan dalolat beradi. Kelgusi yillarda blokcheyn texnologiyalarining kengayishi va institutsional investitsiyalarning oqimi Bitcoinni yana jahonning eng qimmatli aktivlari qatoriga qaytarishi kutilmoqda.