O‘zbekistonda bond omborlari uchun yangi tartib joriy etildi

O‘zbekistonda elektron savdo orqali sotiladigan xorijiy tovarlarni saqlash va bojxonadan rasmiylashtirish tizimida yangi bosqich boshlanmoqda. Hukumat bond omborlarini tashkil etish, ularni maxsus reyestrga kiritish va faoliyatini nazorat qilish bo‘yicha yagona qoidalarni tasdiqladi.

Yangi tartibga ko‘ra, bond omborini ochishni istagan tadbirkorlar litsenziyadan tashqari bir qator qat’iy talablarga ham javob berishi kerak bo‘ladi.

Yangi nizom nimani belgilaydi?

Vazirlar Mahkamasining 2026 yil 16 iyuldagi 388-son qarori bilan «Bond ombori faoliyatini tashkil etish va amalga oshirish tartibi to‘g‘risida»gi nizom tasdiqlandi.

Hujjatda quyidagi jarayonlarning yagona tartibi belgilangan:

• bond omborlarini tashkil etish;

• ularning faoliyatini yuritish;

• tovarlarni omborga joylashtirish;

• bojxona nazoratini amalga oshirish;

• tovarlarni bojxonadan rasmiylashtirish;

• omborlarni maxsus reyestrga kiritish.

Shu tariqa, bond omborlari faoliyati endi umumiy va yagona qoidalar asosida tashkil etiladi.

Bond omborini kimlar ochishi mumkin?

Yangi nizomga muvofiq, bond ombori faoliyatini yo‘lga qo‘yish uchun tadbirkor erkin ombor faoliyati bo‘yicha amaldagi litsenziyaga ega bo‘lishi shart.

Bundan tashqari, tadbirkor Bojxona qo‘mitasi yuritadigan Bond omborlari reyestriga kiritilishi lozim.

Reyestrga kiritilmagan yoki tegishli litsenziyaga ega bo‘lmagan subyektlar bond ombori sifatida faoliyat yurita olmaydi.

Ombor maydoni kamida 15 ming kvadrat metr bo‘ladi

Hujjatda bond omborlari uchun belgilangan eng muhim talablardan biri ombor hududi bilan bog‘liq.

Ariza beruvchi:

• amaldagi litsenziyaga ega erkin omborga egalik qilishi;

• maxsus elektron savdo platformasi bilan hamkorlik yoki sheriklik shartnomasini tuzgan bo‘lishi;

• umumiy maydoni kamida 15 ming kvadrat metr bo‘lgan yaxlit erkin omborga ega bo‘lishi kerak.

Bu talablar yirik tovar oqimini qabul qilish, saqlash va buyurtmalarni qayta ishlash uchun zarur infratuzilma mavjud bo‘lishini ta’minlashi ko‘zda tutilgan.

Bond omborlarida qanday ishlarga ruxsat beriladi?

Bond omborlarida maxsus elektron savdo platformalari orqali jismoniy shaxslarga sotiladigan xorijiy tovarlarni saqlash mumkin bo‘ladi.

Shuningdek, ombor hududida:

• tovarlarning but saqlanishini ta’minlash;

• qadoqlash va saqlash bilan bog‘liq operatsiyalarni bajarish;

• oddiy yig‘ish ishlarini amalga oshirishga ruxsat beriladi.

Bu esa xorijdan olib kelinadigan tovarlarni xaridorga yetkazishdan oldin bir joyda saqlash va tayyorlash imkonini beradi.

Arizalar 10 ish kunida ko‘rib chiqiladi

Bond omborlari reyestriga kirishni istagan tadbirkor Bojxona qo‘mitasiga ariza va talab etilgan hujjatlarni taqdim etadi.

Qo‘mita hujjatlarni ular kelib tushgan kundan boshlab 10 ish kuni ichida ko‘rib chiqishi belgilangan.

Ko‘rib chiqish natijasida ariza beruvchiga:

• reyestrga kiritish;

• yoki reyestrga kiritishni rad etish haqida rasmiy javob yuboriladi.

Rad etish uchun asoslar va hujjatlarni qayta taqdim etish shartlari nizom talablari asosida belgilanadi.

Elektron savdo tezlashishi kutilmoqda

Yangi tartib elektron tijoratdagi logistika zanjirini yaxshilash, xorijiy tovarlarni saqlash va yetkazib berish jarayonini soddalashtirishga xizmat qilishi kutilmoqda.

Bond omborlari orqali tovarlar oldindan mamlakat hududiga olib kirilib, xarid amalga oshirilganidan keyin bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazilishi mumkin. Bu yetkazib berish muddatini qisqartirish va elektron savdo platformalari uchun qulayroq logistika tizimini yaratish imkonini beradi.

Biroq kamida 15 ming kvadrat metrlik ombor va litsenziya talablari sababli yangi bozorga asosan yirik tadbirkorlar kirishi ehtimoldan xoli emas.