Bugungi kunda yuzlab milliard dollar qiymatga ega bo'lgan Ethereum blokcheyn tarmog'ining yaratilish tarixi juda qiziqarli. Loyiha asoschisi Vitalik Buterin 2010 yilda o'zining sevimli "World of Warcraft" kompyuter o'yinida qahramonining qobiliyatlari pasaytirilganidan qattiq xafa bo'ladi. Aynan shu voqea unga markazlashgan tizimlarning qanchalik adolatsiz va muammoli ekanligini tushunib yetishiga yordam beradi.
Oradan bir yil o'tgach, otasi unga Bitcoin haqida so'zlab beradi. O'sha paytda Vitalikda qimmatbaho mayning uskunalari yoki kriptovalyuta sotib olish uchun yetarli mablag' yo'q edi. Shu sababli u turli kripto bloglar uchun maqolalar yozib, har bir ishi uchun 5 ta Bitcoin ola boshlaydi. O'sha vaqtlarda bu taxminan 3,5 dollarga teng bo'lgan.
Iqtidorli yigit 17 yoshida "Bitcoin Magazine" nashrining hammuassisiga aylanadi. 19 yoshga to'lganida esa Bitcoin tarmog'ini yaxshilash bo'yicha bergan takliflari rad etiladi. Shundan so'ng u o'zining shaxsiy blokcheyn tizimi konsepsiyasini ishlab chiqadi. Bu hujjat keyinchalik butun dunyoga mashhur Ethereum loyihasining asosiga aylanadi.
Yangi g'oya tez orada ko'plab dasturchilarning e'tiborini tortadi. Vitalik o'z loyihasini rivojlantirish maqsadida universitetdagi o'qishini tashlab ketadi va yosh tadbirkorlar uchun ajratiladigan maxsus grantni qo'lga kiritadi. Dastlabki tangalar savdosi (ICO) davrida bitta ETH atigi 0,31 dollardan sotiladi va jamoa 18 million dollar sarmoya yig'ishga muvaffaq bo'ladi.
O'sha paytda tavakkal qilib sarmoya kiritganlar keyinchalik katta boylikka erishdilar. Masalan, 310 ming dollar evaziga 1 millionta ETH sotib olgan investorning boyligi kriptovalyuta narxi eng yuqori cho'qqiga chiqqanida 4,3 milliard dollarga yetgan. Boshqa bir xaridor esa bor-yo'g'i 263 dollar sarflab, hozirda 1,7 million dollardan ortiq qiymatga ega bo'lgan aktivlarni qo'lga kiritgan.
Ethereum tarmog'i Vitalik Buterin 21 yoshga to'lganida rasman ishga tushirilgan. Qisqa vaqt ichida u jadal rivojlanib, bozor qiymati 500 milliard dollardan oshadigan ulkan ekotizimga aylandi. Oddiygina kompyuter o'yinidagi o'zgarishdan norozi bo'lgan o'smirning g'oyasi bugun butun dunyo moliya tizimini o'zgartirmoqda.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!
