VO bank omonatchisi 134 kundan beri pulini ololmayapti: Uy sotuvidan tushgan mablag‘ qamoqda

O‘zbekiston bank tizimi va fintex sohasida fuqarolarning omonat mablag‘lari daxlsizligi bo‘yicha jiddiy xavotir uyg‘otuvchi mojaro yuzaga keldi. OneDev kompaniyasi asoschisi va rahbari Aleksey Moskovsev AVO bank'dagi shaxsiy omonati bloklangani va 134 kundan buyon o‘z pullarini qaytarib ololmayotganini ochiq ma’lum qildi. Tadbirkor notarial tasdiqlangan shartnoma asosida uyini sotib, undan tushgan mablag‘ni 2025 yil 9 dekabr kuni bank mobil ilovasi orqali 6 oylik muddatga omonatga qo‘ygan edi.

Biroq 2026 yil 14 mayda, muddat tugashiga bir oy qolganda, hisobraqam hech qanday rasmiy hujjatsiz to‘zdirib qo‘yildi. 10 iyunda omonat muddati tugasa-da, bank pulni qaytarishdan bosh tortib, Yunusobod tumani IIO FMB ko‘rsatmasini vaj qildi. Qizig‘i, 2026 yil 10 sentyabrda aynan shu IIO FMB rasmiy xatida depozit hisobini bloklash asossiz bo‘lganini rasman tan olgan, ammo bank shunga qaramay mablag‘ni egasiga qaytarmayapti.

«Notarial shartnoma, IIBning rasmiy xati va sarsonlik»: Mojaroning 5 ta asosiy nuqtasi

AVO bank va omonatchi o‘rtasidagi keskin vaziyat bo‘yicha eng muhim rasmiy dalillar:

• Mablag‘ning qonuniy kelib chiqishi: Fuqaro notarial tartibda kvartirasini sotib, shaffof pulni 2025 yil 9 dekabrda omonatga qo‘ygan;

• Asossiz va to‘satdan bloklash: Omonat muddati tugashiga bir oy qolganda (14 mayda) bank hisobni hech qanday qaror ko‘rsatmasdan to‘sib qo‘ygan;

• IIB bloklashni asossiz deb topdi: Yunusobod tumani IIO FMB 2026 yil 10 sentyabrdagi 27/45-20347-sonli xatida hisobning bloklanishi asossiz ekanini rasman tasdiqladi;

• Markaziy bank shikoyatni bankning o‘ziga yo‘naltirdi: Regulyator murojaat.gov.uz orqali kelib tushgan arizani ko‘rib chiqish o‘rniga yana AVO bank'ga jo‘natdi, bank esa eski shablon javobni takrorladi;

• Foizlar to‘xtatilgan, 134 kunlik sukunat: 11 iyundan buyon omonat bo‘yicha foiz hisoblanmaydi, fuqaro 134 kundan beri o‘z puliga egalik qila olmayapti.

Omonatchi va AVO bank o‘rtasidagi nizoning xronologik rivojlanishi tasnifi

Ish bo‘yicha muhim sanalar, hujjatlar va tomonlarning xatti-harakatlari jadvali:

Huquqiy va moliyaviy ekspertiza: Bunday holat bank tizimiga qanday zarar yetkazadi?

Bank sohasi yuristlari, mustaqil iqtisodchilar va moliya tahlilchilarining xulosalari:

• «Omonat daxlsizligi qonun bilan kafolatlangan»: O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi va bank qonunchiligiga ko‘ra, bank omonat muddati tugagach yoki mijozning birinchi talabiga ko‘ra pulni so‘zsiz qaytarishi shart; agar sud qarori yoki tergov organining aniq shaxs va hisobraqam ko‘rsatilgan rasmiy qarori bo‘lmasa, pullarni to‘xtatib turish to‘g‘ridan to‘g‘ri qonun buzilishidir; IIO FMB xatidan so‘ng ham pulni ushlab turish omonatchilarga bo‘lgan ishonchni butunlay so‘ndiradi;

• Regulyatorning passiv nazorati muammosi: Markaziy bank omonatchilar huquqlarini himoya qiluvchi bosh kafil bo‘la turib, shikoyatni ayblanayotgan bankning o‘z ixtiyoriga tashlab qo‘yishi mutasaddilarning nazorat funksiyasi oqsayotganini anglatadi; regulyator bu kabi holatlarda zudlik bilan maxsus tekshiruv tayinlashi shart;

• Raqamli neobanklarning zaif tomoni: AVO bank kabi raqamli moliya muassasalari mijozlarga tezkorlikni va’da qilsa-da, muammo yuzaga kelganda mijozning jonli xodimlar va mas’ul rahbarlar bilan muloqot qila olmasligi, hamma narsa quruq shablon va botlarga bog‘lanib qolgani omonatchilarni himoyasiz qoldirmoqda.

Sizningcha, bankning davlat organi xatidan keyin ham fuqaro pulini 134 kun davomida ushlab turishiga Markaziy bank qanday jazo chorasi qo‘llashi lozim? Bu kabi voqealar aholining banklarga va milliy valyutadagi omonatlarga bo‘lgan ishonchiga qanday ta’sir qiladi deb o‘ylaysiz? Shaxsiy fikr-mulohazalaringizni izohlarda qoldiring va omonatchilar huquqiga oid ushbu shov-shuvli tahlilni barcha bilan baham ko‘ring!