Ko‘pchilik duoda yo‘l qo‘yadigan xato: Musibat chaqirmaslik uchun duoda nima deyish kerak?

Kundalik hayotda qiyinchilik yoki sinovlarga duch kelganda, ko‘pchiligimiz beixtiyor: «Yo Rabbim, menga sabr ber», deya duo qilishga odatlanganmiz. Biroq hadisi shariflarda bayon etilishicha, duo asnosida faqatgina «sabr» so‘rashning o‘ziga xos nozik jihatlari va inson bilmasdan o‘ziga sinov tilab olishi xavfi mavjud.

Payg‘ambarimiz Muhammad sollallohu alayhi vasallam bir sahobiyning mana shunday duosini eshitib, uni to‘g‘rilaganlari va banda uchun eng xayrli bo‘lgan so‘rov nima ekanini o‘rgatganlari manbalarda keltiriladi.

Hadisdagi ibratli voqea: Sabrning ortida nima bor?

Rivoyat qilinishicha, Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bir kishining: «Allohim, Sendan sabr so‘rayman», deya iltijo qilayotganini eshitib qoladilar va shunday marhamat qiladilar:

«Sen Allohdan sabr so‘rab, balo (sinov) so‘rading-ku! Allohdan ofiyat so‘ragin!»

Ushbu o‘gitning asl ma’nosi va hikmati nimada?

• Sabr qachon kerak bo‘ladi? Sabr inson boshiga biror og‘ir dard, balo, musibat yoki yo‘qotish tushganda talab etiladigan fazilatdir;

• Sinovni ixtiyoriy tilab olish xavfi: Inson to‘g‘ridan to‘g‘ri sabr so‘rar ekan, u go‘yoki sabr qilishga majbur etadigan og‘ir sinov va musibatlarni ham o‘ziga chaqirib olishi mumkin bo‘ladi. Banda esa o‘z irodasi qanday sinovga dosh bera olishini oldindan bila olmaydi.

«Ofiyat» nima va nega aynan uni so‘rash kerak?

Payg‘ambarimiz (s.a.v.) ummatni sinovga kirish emas, balki undan najot topish yo‘lini tanlashga buyurganlar. Shu sababli duolarda ofiyat so‘rash eng go‘zal amal hisoblanadi:

• Ofiyatning ma’nosi: Ofiyat — bu insonning dinida, dunyosida, tani va qalbida barcha yomonlik, kasallik, falokat va kulfatlardan omonda bo‘lishi, salomatlik va xotirjamlik ichida yashashidir;

• Eng oliy so‘rov: Rasululloh sollallohu alayhi vasallam boshqa bir hadislarida: «Allohdan dunyo va oxiratda ofiyat so‘ranglar, chunki hech bir bandaga iymondan keyin ofiyatdan ko‘ra yaxshiroq ne’mat berilmagan», deya ta’lim berganlar.

Duo qiluvchilar uchun amaliy xulosa

Qiyinchilikka tushmasdan turib, oldindan «sabr» so‘rash o‘rniga, har bir mo‘min-musulmon Alloh taolodan har ikki dunyo omonligini, balolardan himoya qilishini va to‘liq ofiyat ato etishini so‘rashi sunnatga muvofiqdir.

Agar insonning boshiga taqdir taqozosi bilan biror musibat tushgan bo‘lsa, ana o‘sha holatda sabr qilish va ajru savob umidida bo‘lish talab etiladi.