Zilzila va ofatlarga qarshi 2030: mahalla xavfi to‘liq xaritalanadi

“O‘zbekiston–2030” strategiyasi loyihasida favqulodda vaziyatlar va global iqlim o‘zgarishi oqibatida aholi hayotiga tahdid solishi mumkin bo‘lgan ofatlarning oldini olish bo‘yicha aniq va o‘lchovli maqsadlar belgilangan. Ya’ni, gap faqat “ehtiyot bo‘lamiz” degan chaqiriqda emas — tizimli yondashuv, raqamlashtirish va 100 foiz qamrov haqida ketyapti.
Loyihaga ko‘ra, respublikaning seysmik jihatdan faol hududlarida 6 ball va undan yuqori zilzila sodir bo‘lgan paytda aholini barvaqt ogohlantirish tizimini to‘liq joriy etish rejalashtirilmoqda. Bu degani: xavfli lahzada odamlar “keyin eshitdik” demaydi, vaqtli signal oladi. Bir necha soniya ham ba’zan katta farq qiladi — hayotda bu “layk” emas, haqiqiy shans.
Eng qiziq va muhim jihatlardan biri — har bir mahallani ilmiy-texnik yondashuv asosida, xavf indikatorlariga tayanilgan holda “qizil”, “sariq” va “yashil” toifalarga ajratish. Bunda maqsad faqat nom berish emas: xavf darajalarini 100 foiz belgilash, ya’ni har bir hududning qaysi tomoni “og‘riqli nuqta” ekanini aniq ko‘rsatib qo‘yish.
Keyingi qadam esa — profilaktika. Loyihada xavf ko‘rsatkichini pasaytirishga qaratilgan oldindan ko‘riladigan chora-tadbirlarni hudud, tuman (shahar) va mahallalar kesimida amalga oshirish ko‘zda tutilgan. Natija sifatida “qizil” toifadagi mahallalarni bosqichma-bosqich “sariq”, keyin esa “yashil” toifasiga chiqarish rejasi qo‘yilmoqda. Qisqasi, xavfni “taqdir” deb qabul qilish emas — uni boshqarish va kamaytirish.
Bu yondashuvning kuchi shundaki, u kelajakka qarab ishlaydi: ertaga kech bo‘lmasligi uchun bugundan hisob-kitob, nazorat va tayyorgarlik. Agar rejalar amalda ham xuddi shunday qat’iyat bilan bajarilsa, mahallalarda xavfni kamaytirish bo‘yicha yangi standart paydo bo‘lishi mumkin — odamlar esa o‘z uyida o‘zini ko‘proq xotirjam his qiladi.
“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing!