Korrupsionerlarga jazo choralarini keskin kuchaytiruvchi qonun chiqmoqda

Yurtimizda rivojlanish kushandasi bo‘lgan korrupsiya va poraxo‘rlik balosiga qarshi keskin va murosasiz kurash olib borilmoqda. Davlat va jamiyat boshqaruvida adolat hamda shaffoflikni ta’minlash maqsadida jinoyat qonunchiligiga muhim va tarixiy o‘zgartirishlar kiritilmoqda. Bugun, 13 iyun kuni Oliy Majlis Senatining yalpi majlisida senatorlar tomonidan korrupsiyaviy qilmishlar uchun jazo choralarini misli ko‘rilmagan darajada kuchaytirishni nazarda tutuvchi yangi qonun loyihasi bir ovozdan ma’qullandi. Bundan buyon poraxo‘rlik botqog‘iga botgan kimsalar uchun qonun ustuvorligi ayab o‘tirilmasligi qat’iy belgilab qo‘yildi.

Mazkur qonunning hayotga tatbiq etilishi bilan Jinoyat kodeksiga ilk bor «korrupsiyaga oid jinoyatlar» degan mutlaqo yangi atama rasman kiritildi va bunday toifaga kiruvchi qilmishlarning aniq ro‘yxati shakllantirildi. Bu esa sud va tergov jarayonlaridagi turli chalkashliklarga butunlay barham beradi.

Poraxo‘rlar muddatidan oldin qamoqdan chiqmaydi!

Yangi qonunchilikdagi eng shov-shuvli va qat’iy cheklovlardan biri — pora olgan, pora bergan hamda bu jinoiy zanjirda vositachilik vazifasini bajargan shaxslarga oid bo‘ldi. Endilikda ushbu jinoyatlar uchun sudlangan shaxslarga nisbatan jazoni o‘tashdan muddatidan ilgari shartli ravishda ozod qilish (UDO) instituti mutlaqo qo‘llanilmaydi. Ya’ni, korrupsiyaga qo‘l urgan kimsalar sud tomonidan tayinlangan jazo muddatini panjara ortida to‘liq o‘tashga majbur bo‘ladilar.

Shuningdek, mansab va xizmat mavqeini suiiste’mol qilgan holda firibgarlik sodir etish qilmishi Jinoyat kodeksining 168-moddasi 3-qismidan og‘irroq bo‘lgan 4-qismiga o‘tkazildi. Bu degani, mazkur jinoyat uchun ilgari eng yuqori jazo 8 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bo‘lgan bo‘lsa, endilikda aybdorlar 10 yilgacha panjara ortiga ravona qilinishi mumkin.

Quyidagi tahliliy jadval orqali Senat tomonidan ma’qullangan ushbu qonunning eng muhim yo‘nalishlari va kiritilgan o‘zgartirishlar bilan yaqindan tanishib chiqishingiz mumkin:

Xizmatchilarni sotib olish va «g‘arazgo‘ylik» mezoni

Qonun bilan nafaqat davlat sektori, balki nodavlat (xususiy) tashkilotlar xizmatchilarini ham pul yoki moddiy boyliklar evaziga og‘dirib olish (sotib olish) jinoyati uchun javobgarlik sezilarli darajada oshirildi. Jinoyat kodeksining bir qator moddalariga qilmishning «g‘arazgo‘ylik niyatlarida» sodir etilishi jazoni og‘irlashtiruvchi yangi kvalifikatsiya belgisi sifatida kiritildi.

Bundan tashqari, Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksda davlat xaridlarini amalga oshirish va budjet tizimi mablag‘larini talon-toroj qilish, qonunbuzarliklarga yo‘l qo‘yish bilan bog‘liq holatlar uchun ma’muriy jazo choralari yanada keskinlashtirildi.

Senatorlar fikri: Xalq vakillarining ta’kidlashicha, ushbu yangi huquqiy mexanizmlarning hayotga joriy etilishi yurtimizda jinoyat uchun jazoning muqarrarligini ta’minlashga, davlat mablag‘larining talon-toroj qilinishiga chek qo‘yishga hamda xalqaro maydonda O‘zbekistonning nufuzini yanada yuksaltirishga xizmat qiladi.

Yurtimizdagi korrupsiyaga qarshi keskin kurashlar, qonunchilikdagi eng so‘nggi shov-shuvli o‘zgarishlar, Senat qarorlari va kundalik hayotimizga oid eng qaynoq, ishonchli xabarlarni hamisha Zamin sahifalarida biz bilan birgalikda kuzatib boring!