Toshkentda qurilish faol davom etayotganiga qaramay, narxlar nega oshib bormoqda?
Poytaxtning qay bir go‘shasiga bormang, yangi ko‘p qavatli uylar qad rostlayotganiga guvoh bo‘lasiz. Biroq bunday ulkan qurilish hajmi fonida uy-joy narxlari pasayish o‘rniga, yuqori sur’atda o‘sishda davom etmoqda. O‘zbekiston Markaziy banki Toshkent ko‘chmas mulk bozori bo‘yicha yangi hisobotini taqdim etdi va unda mazkur paradoksning asl sabablarini ochiqladi. Zamin.uz xaridorlarni qiziqtirgan eng muhim savollar javobini jamladi.
Asosiy paradoks: Uy xo‘jaliklari va taklif taqchilligi
Uylar juda ko‘p qurilayotgan bo‘lsa-da, narxlarning tinimsiz oshishiga birinchi navbatda demografik va migratsiya omillari sabab bo‘lmoqda.
Taqchillik sababi: Poytaxtda ichki migratsiya va investitsion talab barqaror ravishda yuqori bo‘lib turibdi. Eng muhimi, shaharda yangi uy xo‘jaliklari (oilalar) sonining o‘sish sur’ati yangi uy-joylarning foydalanishga topshirilishidan ancha oldinda qolmoqda. Oddiy aytganda, uyga bo‘lgan real ehtiyoj qurilish tezligidan ham yuqoriroq bo‘lib, bozorda taqchillikni yuzaga keltirmoqda.
Narxlar va shartnomalar: Raqamlar nima deydi?
Joriy yilning yanvar-mart oylarida Toshkentda ko‘chmas mulk bozorida haqiqiy faollik kuzatildi. Poytaxtning asosiy ko‘rsatkichlari quyidagicha shakllandi:
Ko‘rsatkich turi | Qayd etilgan raqamlar va o‘zgarishlar |
Oldi-sotdi bitimlari | 32,8 mingta shartnoma imzolandi (Respublikadagi umumiy hajmning 30 foizi). O‘tgan yilga nisbatan o‘sish — 64 foiz! |
Yangi qurilgan uylar (Bilimchi bozor) | Dollar hisobida 8,1 foizga qimmatlashdi. |
Ikkilamchi bozor | Dollar hisobida 9,4 foizga oshdi. |
Uy-joy ijarasi | Dollar hisobida 6,9 foizga, so‘mda esa atigi 0,6 foizga o‘sdi. |
Yer uchastkalari (bir sotix) | Shahar chekka hududlarida taklif kengaygani hisobiga o‘rtacha 6,4 foizga pasayib, 301 million so‘mni tashkil etdi. |
Mart oyidagi g‘ayritabiiy faollik va «Eskrou omili»
Birinchi chorak yakunida, ayniqsa mart oyida bitimlar soni kutilmaganda keskin ko‘tarilgan. Bu esa yangi iqtisodiy tartib bilan bog‘liq.
Xaridorlar ko‘chmas mulk oldi-sotdi jarayonlarida majburiy eskrou hisobvaraqlari joriy etiladigan muddat — 1 aprelga qadar hujjatlashtirishni yakunlashga intilishgan. Yangi qoida kuchga kirguncha bo‘lgan bu shoshqaloqlik bozorda kuchli faollik to‘lqinini hosil qildi.
Urbanizatsiya: Toshkent yuqoriga qarab o‘smoqda
Poytaxtda qurilish miqyoslari va binolarning me’moriy shakli ham zamon talablariga mos ravishda o‘zgarib bormoqda:
Qurilish ko‘lami: Ayni paytda shaharda bir vaqtning o‘zida 300 dan ortiq yirik ko‘p qavatli uylar majmuasi qurilmoqda.
Qavatlar soni: Toshkent ko‘p qavatli qurilish bo‘yicha mamlakatda yaqqol yetakchi. Yangi barpo etilayotgan barcha binolarning 36 foizi 13 qavatdan baland bo‘lgan zamonaviy inshootlar hissasiga to‘g‘ri kelmoqda.
Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, kuchli investitsion jozibadorlik va tinimsiz aholi oqimi mavjud ekan, Toshkentda uy-joyga bo‘lgan talab ham, uning narxi ham yuqoriligicha qolaveradi.
Izohlar 0
…